Çağdaş Sanat Müzelerinde “yeni” Mekan Deneyimi

Abstract

Günümüzde, sanat yapıtı – sanat müzesi – izleyici arasında kurulan ilişki örüntüsü, deneyim kavramı ekseninde yorumlanmaktadır. ‘Yeni’ sanat müzesi, fiziksel mekanı katmanlaştırarak deneyimlenen soyut/somut mekana dönüştürmektedir. Bu bağlamda, müzeler, ilk ortaya çıkışından bu yana koleksiyonlarıyla tanımlanırken, ‘yeni’ müzecilikte koleksiyondan çok müze mimarisi ön plana çıkmaktadır. Dolayısıyla ‘yeni’ müze yapılarının, sergilenen sanat eserlerinin önüne geçip geçmemesi durumu problematik olmaktadır. Başka bir deyişle, müzelerin, sanat eserlerini gösteren ve onlarla yarışmayan nötr mekanlardan oluşması ya da mimarların tasarımda özgür olup beyaz küp kaygısı taşımamaları tartışılmaktadır. ‘Yeni’ müzede düşünce ve ‘deneyim’lerin ortaya çıkması amaç olurken, sanat eserleri ise bunu sağlayan araçlar olmaktadır. Bunun sonucunda ‘deneyim’, bellekte de yerini uzun süre koruduğu için, sergilenen nesnelerden daha etkili olmaktadır. Bu anlamda, çağdaş sanat müzesi, müze ziyaretçilerinin varlığını, sergi mekanları ve sanat eserleriyle birlikte kavrayarak, eleştirel katılımcılar olarak yeniden değerlendirmektedir. Bundan yola çıkarak, ‘yeni’ sanat müzesi, kavramsal ilişkiler ve zıtlıkların örüntüsü üzerinden tanımlanabilmektedir.

The relational pattern which is constructed among the art museum, the work of art and the spectator, is conceived with the concept of experience. The ‘new’ art museum has stratified the physical space and transformed it into the experienced tangible/intangible space. In this context, while the conventional museums have always been defined by their collections, the ‘new’ museology has put the museum architecture forward rather than its collections. Therefore, the situation of coming into prominence of the museums has become problematic. In other words, the composition of neutral spaces in the museums that does not compete with the displayed works of art or the freedom of the architect in the design of the museum by not having the worry of the white cube, has been discussed. while the emergence of thoughts and experiences has become the aim in the ‘new’ museology, the works of art have been the means in order to deliver the museum experience. In the end, as experience has held its own in the memory for a long time, it has become more effective than the objects on display. In this sense, the contemporary art museum has conceived the exhibition spaces and the works of art with the existence of the museum visitors and has reevaluated them as critical participants. Departing from this view, the ‘new’ art museum can be defined by the conceptual relationships and the web of contrasts.