Mülkiyet ve müşterekler arasında bir "tolerans aralığı" olarak mekan

Abstract

Tez çalışmasının amacı "mekan" kavramının "sahiplenme" ve "ortaklaşma" ile ilişkisini sorgulamaktır. Bu sorgulama ile sahiplenme ve ortaklaşmanın mekansal karşılıklarını tartışmak hedeflenmiştir.Tezin temel sorusu "insan [nasıl] mekansallaşır?" sorusudur. Bu soru üzerinden "özne-mekan" ilişkileri açılmış; sahiplenmenin mekansal açılımı olarak "mülkiyet"; ortaklaşmanın mekansal açılımı olarak "müşterekler" tartışmaya katılmıştır. Mülkiyet, sahiplenme üzerinden sahip ve sahip-olmayanı ayıran ve bu ayrım ile mekansal ilişkileri düzenleyen, ötekileştirici ve dışlayıcı bir mekanizmadır. Müşterekler ise, eşitlik, işbirliği, üretim ve paylaşıma dayanan bir ortaklaşma pratiği; her türlü katılıma açık bir ilişki biçimidir.Tez çalışması, "insanın [mülkiyet ve müşterekler arasındaki] mekansallaşmasına" odaklanmıştır. İnsan toplumsal bir varlık olduğu için, insanların birlikte-varoluşunun açıldığı ve kapandığı mekansal durumlar tartışmaya açılmıştır. Bu durumlar, insanın doğasında varolan "mekansal eğilimler" [yerleşiklik" ve "göçebelik]; mülkiyet ve müştereklere dair düşünce, teori, bilgi, pratik üreten ve üretimlerini kurumsallaştıran "kuramsal yapı" [felsefe, mimarlık, dil ve politika]; mülkiyet ilişkilerini ve müşterekler pratiğini sorgulatan [sanal ve fiziksel] "eylemsellik" durumlarıdır. Tez çalışmasının, "insanın [mülkiyet ve müşterekler arasındaki] mekansallaşmasını" sorgulaması ile bu sorgulamanın hangi yöntem ile yapılacağının araştırılması eş zamanlı gelişmiştir. Mülkiyet ve müşterekler arasındaki birlikte-varoluşun açıldığı ve kapandığı durumları karşıt mekansal ilişkiler olarak tartışmanın ötesine geçebilmek ve hem potansiyellerini hem de sorunlarını birlikte inceleyebilmek araştırmanın temel "yöntem sorunu" olarak belirlenmiştir. Bu sorunu aşmak için, iki kutuplu bakış yerine bir "aralık" üzerinden tartışma yaklaşımı geliştirilmiştir.