Yapısal Kontrol Sistemleri Ve Sıvı Sönümleyicilerin Yapılarda Kullanımı

Abstract

Deprem ve rüzgarların sebep olduğu yapısal titreşimlerin kontrolü rijitlik, kütle, sönüm, yapısal şekil değişimi veya pasif ve aktif karşı koyucu kontrol kuvvetlerinin oluşturulması gibi pek çok yollarla yapılabilir. Günümüzde yeni yapıların tasarımında veya mevcut yapıların iyileştirilmesinde deprem, rüzgar ve diğer dış etkenlere karşı yapısal kontrol tasarımın önemli kısmını oluşturabilmektedir. Bu çalışmada yapısal kontrol sistemleri incelenmiştir. Bu sistemler özelliklerine göre pasif, aktif, karma ve yarı aktif sistemler olarak sınıflandırılmış, her sınıfa ait belli başlı yapısal kontrol sistemleri tanıtılmıştır. Çalışmanın son kısmında pasif kontrol sistemlerinden ayarlı sıvı sönümleyiciler incelenmiş, bu sönümleyicilerin hesabının nasıl yapılacağı, tasarımında izlenmesi gereken yollar ve yapıya yerleşiminin nasıl olacağı anlatılmıştır.The control of structural vibrations produced by earthquake or wind can be done by various means such as modifying rigidities, masses, damping or shape, and by providing passive or active counter forces. It is now established that structural control can be an important part of designing new structures and retrofitting existing structures for earthquake and wind. In this study, structural control systems are investigated. These systems are classified as passive, active, hybrid and semi-active systems according to their properties. In the last part of the study, tuned liquid dampers are investigated. Their design strategies and implementations to the structures are explained.