Keçecizade Fuat Paşa Camii koruma projesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Osmanlı mimarisinin 19. yüzyılda oryantalist etkiler altında inşa edilen örneklerinden biri olan Keçecizade Fuat Paşa Camii'nde mimari belgeleme çalışmalarıyla koruma sorunlarının tespiti ve yapının geleceğe güvenle aktarılması amacıyla koruma önerilerinin geliştirilmesidir. Çalışma kapsamında, yapının tarihsel süreç içerisindeki gelişimi araştırılarak benzer dönem yapılarıyla karşılaştırmalı analizi yapılmış; plan özellikleri, mimari özellikleri ve süsleme unsurları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Yapı; önceki yüzyıllarda varlığı bilinen ancak 1865 Hocapaşa yangınıyla yok olan Uzun Şüca Mescidi'nin arsasında cami, türbe, hazire, meşruta ve abdest alma alanlarından oluşan bir külliye olarak inşa edilmiştir.Çalışma kapsamında külliyede yer alan diğer yapıların tarihsel süreçte geçirdiği değişimler ele alınmıştır.Aynı zamanda çalışma kapsamında 19.yy cami mimarisi ve sekizgen plan şemasına sahip benzer dönem yapıları incelenerek Keçecizade Fuat Paşa Cami'nin çağdaşı olan diğer yapılarla olan ilişkisi araştırılmıştır. Yapının araştırılması ve belgelenmesi sürecinde arşiv taramaları, fotoğraf temelli belgeleme, lazer tarama ve detaylı ölçüm teknikleri uygulanmıştır. Yapının mevcut durumu, mimari belgeleme sürecinde elde edilen verilerle hazırlanan ölçekli çizimler(plan, kesit, cephe, detay vb.) ile ifade edilmiştir. Yapımda kullanılan taş, ahşap, sıva ve metal gibi geleneksel yapı malzemelerinin yapı içinde kullanım alan ve biçimlerinin tespit edilmesiyle malzeme analizleri, gözlemlenen bozulma ve hasarların sınıflandırılması ve ölçekli çizimlere aktarılmasıyla hasar analizleri hazırlanmıştır. Arşiv araştırmalarıyla öncelikle yapının tarihiyle ilgili bilgiler edinilmiştir.Bu araştırmalar ve yapı üzerindeki izlerin yardımıyla yapının geçmişte geçirdiği onarımlar değerlendirilmiş, yapı bütünlüğüne zarar veren uygulamalar tespit edilmiştir. Caminin özgün durumuna yönelik araştırmalar, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Osmanlı arşiv belgeleri, eski haritalar ve fotoğraflar, döneme ait diğer yazılı ve görsel kaynaklar ve dönem yapılarıyla karşılaştırmalar doğrultusunda yapılmıştır. Restorasyon projesiyle birlikte yapının korunması amacıyla gerekli temizleme, sağlamlaştırma, yenileme ve kullanıma yönelik müdahale önerileri geliştirilmiştir. Yapıya ilişkin restorasyon önerileri, uluslararası koruma ilkeleri (Venedik Tüzüğü, ICOMOS İlkeleri ve Tüzükleri, UNESCO Kültürel Miras Koruma İlkeleri vb.) ve yerel mevzuatlar çerçevesinde şekillendirilmiş, minimum müdahale ile özgün malzeme ve yapım tekniğinin korunmasına öncelik verilmiştir. Sonuç olarak; Keçecizade Fuat Paşa Camii, 19. yüzyıl Osmanlı mimarisinde oryantalist etkilerin görüldüğü iç ve dış süslemeleri, plan şeması ve malzeme özellikleri ile korunması gerekli kültür varlığıdır. Camide yapılan yanlış müdahaleler, niteliksiz onarımlar ve çevresel koşullardan kaynaklanan bozulmaların giderilmesi, yapının işlevine uygun olarak özgün haliyle yaşatılabilmesi için öncelikli müdahale kararları belirlenmiştir. Bu amaçla tarihi yapıya zarar vermeyecek şekilde gerekli müdahalelerin geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilmesi önerilmektedir. Bu çalışma ile yapının güncel durumu bilimsel bir çerçevede belgelenerek yapıyı korumak üzere koruma önerileri geliştirilmiştir. Önerilen müdahalelerle yapının özgün mimari özelliklerini, günümüz koruma ilkeleriyle uyumlu biçimde geleceğe aktarılmasını hedeflenmektedir.