Objelerin İletişim Kurma Yolları: Stanley Kubrick’in “otomatik Portakal” Filminin Set Tasarım Analizi

Abstract

Bu çalışmada sinemanın anlatımsal dili bir gözlem aracı olarak kullanılarak objelerin anlamsal nitelikleri analiz edilmiştir. Sinemanın metaforik görsel içeriği aynı zamanda sinemanın tasarımla olan ilişkisini de açığa çıkarmakta kullanılmıştır. Set tasarımının tarihi ve işleyiş süreci incelenerek film anlatımına olan katkısı incelenmiştir. Yaratılan mekanlardaki verilmek istenen mesajların incelenmesi için içerik analizi ve göstergebilim analizinden faydalanılmıştır. Film analizi için gerekli miktarda anlamsal içeriğe sahip olan ve yaratıcı kararları veren kişinin kasıtlı seçimlerine dayanan set tasarımları içeren bir film seçilmiştir. Bir Stanley Kubrick filmi olan “Otomatik Portakal” sözü edilen niteliklere sahip set tasarımları içermektedir. Analitik metodlar uygulanarak filmin içerisinde ve yönetmenin diğer filmleriyle olan ilişkisindeki anlam göndermeleri incelenmiştir. Film setlerini ayrıştırmak ve niteliksel ve niceliksel analizler uygulamak tezin genel metodolojisini oluşturmaktadır. Analiz ve çıkarımlar sonucunda objelerin ve yaratılan ortamların anlamsal potansiyeli ortaya çıkarılmıştır.

In this study using the cinematic language as a means of observation semiotic attributions of objects will be analyzed. Metaphoric representation of cinematic narration will also reveal the relation between cinema and design. The history and process of set design demonstrate the creative contribution of the set to the overall narration of the film. The intended message conveyed through created environment is investigated with content and semiotic analysis. The chosen film for this specific purpose reflects director’s intentions and contains a considerable amount of semiotic content. Stanley Kubrick’s “A Clockwork Orange”, in particular, sustains the needed qualities for such analysis. Applying the analitical methods to related set designs generates a meaning-context lexicon of the film and other films of the director. Defragmenting the sets of the film and applying quantitative and qualitative analysis construct the basic methodology of the thesis. The results reveal the the potential symbolic significance of objects and created ambients.