The impacts of policy interest rate changes on financial markets in Turkey

Abstract

Parasal aktarım mekanizması, makroekonomideki önemli konulardan birisidir. Parasal aktarım mekanizması, para politikası kararlarının toplam çıktı, istihdam ve enflasyon gibi ekonomik değişkenleri nasıl etkilediğini açıklamaktadır. Özellikle gelişmiş ülkeler için bu konuda birçok çalışma mevcuttur. Türkiye ekonomisine bakıldığında, küçük ve açık bir ekonomiye sahip olan Türkiye'nin 2001 yılı finansal krizinden beri yapısal dönüşüm sürecinde olduğu görülmektedir. Parasal aktarım mekanizması da bu dönüşüm sürecinden etkilendiğinden, Türkiye ekonomisi için parasal aktarım mekanizmasının mali piyasalar üzerindeki etkisini analiz etmek önem arz etmektedir. Bu tezdeki ampirik çalışma, Sıradan En Küçük Kareler yöntemi kullanılarak STATA programında yapılmıştır. Sıradan En Küçük Kareler yöntemini kullanmamın nedeni politika faizlerinin belirli zaman aralığında açıklanmamasıdır. Başka bir deyişle, politika faizi kararları aylık gibi belirli bir periyotta sınıflandırılamamaktadır. Bu durum, veri setinde kesikli değişkenlerin olmasına ve sürekliliğin gerçekleşmemesine neden olmaktadır. Sonuç olarak bu konu Sıradan En Küçük Kareler yöntemi uygulanarak çalışılmıştır. Faiz kanalı, parasal aktarım mekanizmasında kullanılan en önemli araçlardan birisi olduğu için bu tezdeki bağımsız değişkenler politika faiz oranları olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda bağımsız değişken olarak gecelik faiz oranları kullanılmıştır. Diğer taraftan bağımlı değişkenler ise hazine bonoları getirileri ile döviz kurlarıdır. Çünkü politika faizleri sadece ticari bankalara uygulanmaktadır ve ekonomiyi mali piyasalar üzerinden dolaylı olarak etkilemektedir. 6, 12, 24 ay vadeli hazine bonoları getirileri ile Türk Lirası karşısında Amerikan Doları ile Avro değerleri bağımlı değişkenler olarak kullanılmıştır.