Kentsel Dönüşüm Alanlarında Gerçekleştirilen Peyzaj Tasarımlarının Eleştirel Teori İle Bir Okuması

Abstract

Doksanlardan günümüze kentsel dönüşüm alanlarında peyzaj tasarımlarını ‘eleştirel teori’ ile okumaya yönelen araştırmada ‘eleştirel teori’nin günümüzdeki genişletilmiş çerçevesi kullanılarak, post-endüstriyel dönüşüm süreçlerinin etkilerinin okunaklı olduğu metropoller olan Paris, Berlin, Chicago, Londra, Barcelona, New York’tan altı peyzaj tasarımı seçilmiş, örneklem alanı olarak incelenmiştir. Peyzaj tasarımının eleştirel olma mekanizmalarını ortaya çıkarmak üzere odaklanan araştırmada, kentlerin dönüşüm süreçleri ve metropoldeki gündelik hayat ve kamusal alan tartışmaları ve ‘eleştirel teori’ odağında yapılan yarı-strüktüre çok disiplinli tasarımcı ve kullanıcı görüşmeleri ile projelerin tasarımcılarının kendi metinleri üzerinden söylem analizleri yapılmıştır. Örneklem alanlarının dışında, dönüşüm alanlarında alternatif süreçler ile ana akım harici peyzaj tasarımı yaklaşımları da incelenmiştir. Peyzaj mimarlığı disiplininin günümüzdeki durumuna ilişkin tartışmaların paralelinde, son yirmi yıl içinde kentsel dönüşüm alanlarında yapılmış peyzaj projelerinden oluşturulan bir seçki ile tematik değerlendirmeler üzerinden peyzaj tasarımının meslek için ve toplum için oluşturduğu ‘öteleyici’ enerjisi üzerine çıkarımlar yapılmıştır.

The research analyses six landscape design cases from metropolis such as Paris, Berlin, Chicago, London, Barcelona and New York where the effects of post-industrial changes are evident, using ‘extended critical theory’ as a theoretical framework to make a reading of urban regeneration areas of the late two decades. A discourse analysis is conducted based on the original texts of the designers and twenty-one semi-structured trans-disciplinary interviews with users and experts, questioning urban regeneration, everyday metropolitan life, and public space issues. To identify the mechanisms of being critical of landscape design, other than case studies, alternative process in regeneration areas and non-mainstream landscape design approaches are analyzed as well. Parallel to the debates on the current position of landscape design discipline, the important energetic role of landscape design for society and the discipline itself is deduced through evaluations of a selection of landscape design projects from last two decades.