Nikelli ve nikelsiz altın alaşımlarının geniş bir bileşim aralığında fiziksel, kimyasal, mekanik ve alerjen özelliklerinin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada, GOLDAŞ AŞ’den temin edilmiş 8, 9, 10, 14, 18 ve 22 karatlardaki, sarı, beyaz, kırmızı, yeşil ve 18K N serisi altın alaşımlarının kimyasal, fiziksel, mekanik özellikleri ve alerjen etkileri incelenmiştir. Alaşımlandırmada kullanılan 13 farklı ön alaşımın kimyasal bileşimi AAS ve ICP spektrometreleri kullanılarak altın alaşımlarının genel bileşim aralığı tespit edilmiştir. Nikel içeren alaşımların gerekli kriterleri taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amacıyla da nikel çözünürlük deneyleri yapılmıştır. Aynı zamanda bütün altın alaşımlarının mikrosertlik değerleri, CIELAB sistemine göre renkleri, çekme mukavemetleri ve % uzama değerleri belirlenmiştir. Farklı bileşimlerde altın alaşımlarının yaşlanma özellikleri ve yaşlanmanın renk ve mikrosertlik değerlerine olan etkisi ayrıca incelenmiştir. Gerçekleştirilen deneysel çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre, nikelli altın alaşımlarının EN1811 testinde sırasıyla 18K, 10K, 14K, 9K ve 8K olmak üzere en iyi sonucu verdikleri tespit edilmiştir. Döküm işlemini takiben mikro sertlik deneylerinde 18K Sarı Alaşım’ında 159,4 HV değeri ile en yüksek sertlik değeri ölçülmüştür. CIELAB tabanlı renk ölçüm değerlerinin bileşime bağlı olarak değiştiği belirlenmiştir. Instron çekme deneyleri ile saptanan % 66,8’lik uzama değeri 14K Kırmızı alaşımında, çekme mukavemeti 14K yeşil alaşımda en yüksek değeri vermiştir. Ayrıca farklı sıcaklıklarda gerçekleştirilen yaşlandırma deneyleri sonucunda ölçülen sertlik değerlerinde artış olduğu literatür ile de özdeşleşmiştir.

In this work, the gold alloys that 8,9,10,14,18 22 carats and 18 ct N series and yellow, red, white and green colours investigated for chemical compositions, physical and mechanical properties and allergen effects. AAS and ICP spectrometers used to research alloying and trace elements of 13 different master alloys. In order to determine allergen effects of nickel containing gold alloys, nickel dissolving experiments are carried out. In addition, micro hardness, CIELAB base colours, elongation and elongation strength values are determined. According to the results of experimental works; the test results of EN1811 give the order like this 18ct, 10ct, 14ct, 9ct and 8ct among the alloys that contain nickel. The maximum micro hardness value of gold alloys is 159,4 HV , 18ct yellow reached this value. Test was carried out after the casting process. CIELAB base Colour Test results changed according to the compositions of alloys. 14 ct red alloy showed an elongation of 66.8 % and the 14 ct green alloy gave the maximum tensile strength. More over the results of hardness tests indicated that ageing has improved the hardness value of the alloys of all compositions range, which agree with literature.