Çeliklerin Abrasiv Aşınma Davranışlarının İncelenmesi

Abstract

Genel anlamda sürtünme, temas halindeki yüzeylerin birbiri üzerinde hareket eden ya da, hareket ihtimaline karşı gösterilen direnç olarak tanımlanır. Aşınma ise, katı cisimlerin sürtünme yüzeylerinden çeşitli etkenlerle sürekli malzeme kayıplarının ortaya çıkmasıdır. Aşınma çeşitli makine ve teçhizatın kullanımı sırasında çok büyük ekonomik kayıplara sebep olmaktadır. Çünkü temas eden yüzeylerde, sürtünme kuvvetleri güç kaybına, aşınma ise işleme toleranslarının kötüleşmesine neden olmaktadır. Aşınma türleri arasında en yaygın olanı abrasiv aşınmadır. Toplam aşınma hasarlarının yaklaşık % 50’si abrasiv aşınma ile ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan çeşitli mühendislik uygulamalarında kullanılan malzemelerin yaklaşık % 80’ini çelikler oluşturmaktadır. Bu nedenle çeliklerin abrasiv aşınma özelliklerini sanayide özel bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, çeşitli ısıl işlem koşullarında çeliklerin abrasiv aşınma davranışına bileşimde bulunan manganez etkisi incelenmiştir. Bu amaçla, geleneksel abrasiv aşınma testinin yanı sıra, ultramikro sertlik testleri de yapılmıştır. Çalışmalar sonucunda geleneksel aşınma testleri ile ultramikro sertlik testleri arasında ilişki kurulmuştur.

Common explanation of friction is resistance against the movement of the surfaces, which are in contact with each other. Wear is the loss of material from the surfaces caused by the friction and causes very significant economical losses. Friction of surfaces causes power loss and has detrimental effect on working tolerances. Abrasive wear is the most important type of wear. Among total wear failure of machine elements, abrasive wear occupies about 50 %. On the other hand, steels are most widely used engineering materials. About 80 % of engineering materials are steel. Therefore, abrasive wear of steels has special importance in industry. In this study, the effect of manganese on the abrasive wear behavior of steels is examined in various heat treated conditions. For this purpose conventional abrasive wear tests and scratch tests are carried out on heat treated samples. Finally the results of conventional abrasive wear tests and scratch tests are correlated.