Su Sorunlarına Çözüm Arayışları: Su Yönetişimi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de etkin bir su yönetişimi yapısına yönelik olarak ülkenin su sorunları ve kendine özgü koşulları ile çalışma kapsamında incelenen ülkelerin deneyimleri ve Avrupa Birliği su mevzuatı göz önünde bulundurularak yeni bir örgütlenme modeli ortaya koymaktır. Türkiye’nin karşı karşıya olduğu pek çok su sorununun temelinde yönetişim yetersizliliği yatmaktadır. Henüz bütünleşik su kaynakları yönetiminin uygulanmasına zemin oluşturacak etkin bir su yönetişimi için yeterli bir yasal altyapı oluşturulabilmiş değildir. Bu bağlamda, çerçeve bir su yasasının ve yönetmeliklerin çıkarılması ve mevcut yönetmeliklerin yeni yasa doğrultusunda yeniden düzenlenmesi büyük önem arz etmektedir. Ancak, yasa ve yönetmelik çıkarmak tek başına elbette ki yeterli olmayacaktır. Söz konusu yasa ve yönetmeliklerin etkin bir biçimde uygulanmasının sağlanabileceği bir yönetişim yapısının kurulabilmesi için, hem ulusal düzeyde hem de havza bazında paydaş katılımı esasına dayalı bir örgütlenmeye gidilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın sonucunda ulusal düzeyde Ulusal Su Yönetimi Koordinasyon Kurulu, Ulusal Su Konseyi ve Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan, havza bazında ise Havza Su Kurulları ve Havza Müdürlüklerinden oluşan yeni bir örgütsel yapılanmaya gidilmesi önerilmektedir. 2020 yılında 1. nesil Nehir Havzası Yönetim Planlarının hazırlanarak uygulamaya konulması ile birlikte ise bu yapıya alt havza bazında kurulucak Yerel Su Komisyonları eklenmelidir.

The main objective of this study is to introduce a new organizational structure for effective water governance in Turkey, considering the major water issues and specific conditions of the country, experiences of countries examined in this study, and European Union Water Framework Directive. Water issues that Turkey faced today largely derived from lack of governance. In Turkey, organizational structure for water resources management is highly centralized and stakeholder participation in decision making process is at a low level. The lack of a comprehensive water law, fragmentation of the institutional framework and the complexity of coordination mechanisms are major challenges in the Turkish water sector. Hence, both the preparation of water law and regulations and reviewing the existing regulations in accordance with the new water law is a fundamental requirement for Turkey in order to put in place new structure that promotes water management in an integrated, decentralized and participatory way. For the effective water governance in which these law and regulations can be effectively enforced, water resources management and planning is required to be institutionalized at two levels: national and river basin. In this context, new organizational structure consisting of National Water Council, National Water Management Coordination Committee and Ministry of Environment and Forestry at national level and Basin Water Council and Basin Directorates in river basin scale for the Turkey’s water sector is proposed. Also, Local Water Commissions should be created at sub-basins level in 2020 with the start of implementation of the first generation River Basin Management Plans.