Elektronik-açık Eksiltme Teknolojisinin Kullanımını Etkileyen Faktörlerin Genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeli İle Açıklanması

Abstract

Elektronik-açık eksiltme teknolojisi firmalara fiyat avantajı, ürün temin sürelerinde azalma, satın alma sürecinin standardizasyonu ve şeffaflaşması gibi birçok avantaj sağlamaktadır. Bu yüzden firmaların ve çalışanların performansını artırmayı hedefleyen elektronik-açık eksiltme teknolojisinin kullanımını etkileyen faktörleri anlamak ve açıklamak önemlidir. Bu çalışmada, elektronik-açık eksiltme teknolojisinin kullanım niyetini ve kullanımını açıklamak için Teknoloji Kabul Modeli’nden iki değişken (algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı), Planlı Davranış Teorisi’nden iki değişken (sübjektif normlar, algılanan davranışsal kontrol) ve Yenilik Yayılma Teorisi’nden bir değişken (uyumluluk) birleştirilerek entegre bir model oluşturulmuştur. Modeli analiz etmek için anket metodolojisi kullanılmıştır. Hedef kitle elektronik-açık eksiltme teknolojisini kullanan firmaların satın alma departmanlarında çalışan kişilerdir. 40 farklı ülkeden toplam 156 anket toplanmıştır ve analiz için Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır. Sonuçlara göre sübjektif normlar, algılanan fayda ve algılanan davranışsal kontrol elektronik-açık eksiltme teknolojisinin kullanım niyetini etkileyen önemli faktörlerdir. Bu faktörler arasında sübjektif normların etkisi en fazladır. Elektronik-açık eksiltme kullanımı, direk olarak sadece kullanım niyeti tarafından tahmin edilebilmektedir. Bunun yanında, algılanan davranışsal kontrolün gerçek kullanım üzerinde dolaylı bir etkisi de vardır.

Electronic-reverse auction technology offers many advantages to companies such as price reduction, decrease in cycle time, standardization and transparency in purchasing process. Therefore, it is important to explain and understand the factors affecting electronic-reverse auction technology use which aims to improve company and employee performance. In this study, two factors (perceived usefulness, perceived ease of use) from Technology Acceptance Model, two factors (subjective norms, perceived behavioral control) from Theory of Planned Behavior and one factor (compatibility) from Innovation Diffusion Theory are integrated to explain behavioral intention and actual use of electronic-reverse auction technology. A survey methodology is used to analyze the model. The target population is electronic-reverse auction users working in purchasing departments of companies. A total of 156 questionnaires were collected from 40 different countries and Structural Equation Modeling approach was used for the analysis. According to the results, subjective norms, perceived usefulness and perceived behavioral control are found to be important to explain behavioral intention to use electronic-reverse auction technology. Among them, subjective norms have the strongest effect. Actual use of electronic-reverse auction is predicted by only behavioral intention directly. Besides, perceived behavioral control has an indirect significant effect on actual use.