Türkiye'de Ulaştırma Yatırımlarının Değerlendirilmesi İçin Çok Ölçütlü Bir Yöntem Geliştirilmesi

Abstract

Tüm ülkeler, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler, kısıtlı olan kaynaklarını en etkin biçimde değerlendirmek yani yatırım kararlarını doğru vermek zorundadırlar. Bu nedenle ekonominin en önemli öğelerinden olan ulaştırma açısından da dikkatli olmak gerekmektedir. Çünkü ulaştırma yatırımları çok pahalı, alternatif kullanımı olmayan yatırımlardır. Ayrıca ulaştırmanın kendine özgü nitelikleri, yatırım değerlendirmelerinde özel yaklaşımların ve yöntemlerin kullanılmasına gereksinim göstermektedir. Bu konudaki mevcut sorunlar ve ülkemizin koşulları göz önüne alınarak bu çalışmada bir yöntem ve karar süreci önerisi geliştirilmiştir. Bu önerinin temelini dünyadaki uygulamalardan da esinlenen, veri kısıtını fazla zorlamayan, Avrupa Birliği ülkeleri uygulamalarına ters düşmeyen, bilimsel bir temele dayanan, olabildiğince basit, katılımcı çok ölçütlü değerlendirme yöntemi ile bu yönteme dayanan yine şeffaf bir karar süreci yaklaşımı oluşturmaktadır. Çalışmanın sonunda geliştirilen öneri, bir örnek üzerinde uygulanmıştır.

In order for all countries, particularly for developing countries like Turkey, to make most of their limited resources, they have to make accurate investment decisions. For this reason, it is crucial that transportation, one of the most important factors of the economy, be paid enough attention. The reason is simply that transportation investments are rather costly, and that they are devoid of any other alternative usage. Besides, the characteristics peculiar to transportation require that certain approaches and methods for the evaluation of investments be adopted. A suggestion of a method and a decision-making process was made for the problem in question considering the conditions of our country. This suggestion is based on two things, the first one being the Multi Criteria evaluation method which is inspired by the world-wide applications, and suffices with the available data, and is in agreement with the applications in EU countries, also a scientific, quite simple, and participatory method. The other one is a clear decision-making process based on this method. The suggestion made was applied to a sample at the end of the study.