Reconciling History And Theory: The Narrative Of Institutional Change And Discourse In And Around The Turkish Cooperative Forms, 1861-1980

Abstract

The reconciliation of history and theory in organization studies has become a vibrant research topic for almost two decades. Although history had already constituted an integral part of theoretical research long before this growing interest, recent calls have urged a keener approach toward history-theory rapprochement by not prioritizing one over the other. In a similar vein, the expedient studies have increasingly taken place in the research domain of institutional change that explores the mechanisms, actors, and logics that trigger, initiate, maintain, and/or resist such changes in institutional fields and organizational forms. What is more, the last decade has witnessed an upsurge in business history research that explores cooperatives as unique organizational forms in terms of their distinctive normative ground and particular practices, which embody in tandem cooperative's archetypal configuration. However, historically informed theoretical studies on institutional change of cooperative forms are rare and have become mostly intensified around the Western cooperative models. When it comes to the Turkish setting, there has been no such a scholarly interest in nor theoretical studies about the historical trajectory experienced by the Turkish cooperative forms.

İşletmecilik tarihi, yazının özellikle son yirmi yılı göz önünde bulundurulduğunda, tarih ve kuram arasında yakın bir işbirliğini teşvik ettiği görülmektedir. Her ne kadar örgütsel alanda yer alan kuramsal yazının tarihi çeşitli şekillerde ele alıyor oluşu yadsınamaz olsa da, yapılan çalışmalar dikkate alındığı taktirde son dönemlerde bu birlikteliğin daha farklı bir çehreye büründüğü ve alanın önemli bir dönüşüm geçirdiği gerçeği karşımıza çıkmaktadır. Yakın zamanda yapılan akademik çağrılar, tarihin kuramın boyunduruğundan çıkarılması ile sadece veri veya belirleyici bir değişken olarak ele alınmaması gerektiği konusunda yoğunlaşmış görünmektedir. Bu bağlamda, işletmecilik tarihi alanında yapılan çalışmalar tarihi kendi başına belirleyici bir unsur olarak ele alma eğilimindedir. Bununla birlikte, işletmecilik tarihi yazınının yakın zamanda kooperatifleri kurumsal değişim bakış açısıyla ele almaya başladığı da görülmektedir. Tarihsel çalışmaların kuram ile bağdaştırılma gayretlerinin yakın tarihlere dayandığı gerçeği göz önünde bulundurulduğunda kooperatiflere olan tarihsel bakış açısının da görece yeniliği yadırganmamalıdır. Kendilerine özgü yapıları ile diğer örgütsel formlardan gerek normatif altyapıları gerekse yapısal/pratik bazlı oluşumları açısından ayrışan kooperatif formlarının kooperatif yazınında genel itibariyle üç farklı şekilde ele alındığı söylenebilir. Yazında kooperatiflerin ortaya çıkış ve gelişmeleri üç farklı bağlamda ele alınmıştır.