Bitümlü Sıcak Karışımlarda Tekerlek İzi Oluşumunun Modellenmesi

Abstract

Tekerlek izi oluşumu (oluklanma), esnek yol üstyapılarında görülen önemli bozulma türlerinden biridir. Taşıt tekerleklerinin yola değdiği bölümlerde, yol boyunca oluşan düşey kalıcı deformasyonlar olarak tanımlanır. Tekerlek izi oluşumuyla ilgili olarak, dünyada birçok bilimsel çalışma yapılmış, performans ölçütleri belirlenmiş ve çeşitli tahmin modelleri geliştirilmiştir. Yapılan deneysel çalışmalarda belirlenen performans ölçütlerinin, yalnızca mevcut deney koşulları için geçerli olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, belirlenen performans ölçütlerinin ve geliştirilen modellerin farklı koşullarda kullanılması uygun olmamaktadır. Bu çalışmada, karayollarımızda kullanılan bitümlü kaplama tiplerinin (asfalt betonu aşınma, binder, TMA aşınma ve modifiye bitümlü aşınma) tekerlek izi oluşma potansiyellerinin incelenmesi, Türkiye koşulları için geçerli olabilecek performans ölçütlerinin belirlenmesi ve tahmin modellerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlara yönelik olarak, karayollarımızda kullanılan bitümlü kaplama tiplerinin arazideki tekerlek izi performansları, laboratuvar koşullarında incelenip değerlendirilmiştir.

Rutting is one of the important distress types that occur in flexible pavements. It is described as vertical permanent deformation in contact area between wheel and road surface along the way, longitudinally. Many scientific researches have been done about rutting, performance criteria have been determined and various rutting prediction models have been developed in the world. As known, the performance criteria determined at the result of experimental studies are valid at the current experimental conditions only. Consequently, to use same performance criterion and prediction model under different conditions is not reasonable. In this study, investigation of the rutting potential of bituminous pavement types practiced in our highways (conventional wearing course, binder course, SMA (Stone Mastic Asphalt) wearing course and modified bituminous wearing course), determination of performance criteria and development of rutting prediction model for conditions in Turkey are aimed. To attain these purposes, field rutting performances of bituminous pavement types practiced in our highways have been investigated and evaluated in laboratory conditions.