Singing As A Translational Action: Compative Analysis Of Sight-singing And Rehearsed Singing Performances Of Turkish Makam Music In Light Of Translation Studies

Abstract

Musical performance where notation is used is a kind of translation called intrasystemic translation wherein the performer acts as a translator by turning nonverbal signs on the score into music. In this thesis, it is asserted that a musical performance could be analyzed in a way similar to the analysis of a written translated text as long as there is a source like notation. In this research, sight-singing and rehearsed singing performances of a piece never heard by two selected singers before were analyzed and discussed through translation analysis methods and translation theories such as Shift, Text Type, and Skopos.

Bu çalışmada müzik icrasının "dizge içi çeviri" adı verilen özel bir çeviri türü olduğu görüşü savunulmaktadır. Müzik icrasında icracı notadaki işaretleri müziğe aynı dizge içerisinde bir çeviri eylemi gerçekleştirmiş olur. İcracı da bir çevirmen gibi kaynak metinde, yani notada değişiklikler, eklemeler, çıkarmalar vs. yapabilir ve notanın kullanıldığı müzik icraları çeviri metni incelemesine benzer bir yöntemle incelenebilir. Bu tezde, seçilmiş iki icracıya daha önce duymadıkları ve notasını görmedikleri bir Türk makam müziği eserinin deşifre ve provalı icrası yaptırılmıştır. İcralar orijinal notayla karşılaştırmalı olarak ve çeviri analizi yöntemleriyle incelenmiş, ayrıca Kaydırma, Metin Türü ve Skopos gibi çeviri teorileri ışığında tartışılmıştır.