Trafik Sayımlarını Kullanarak Türkiye Şehirlerarası Otobüs Taşımacılığı İçin Başlangıç-son Matrisi Tahmini

Abstract

Bu çalışmada, en küçük kareler ve en küçük rölatif hatalar başlangıç-son matrisi tahmin modelleri kullanılarak Türkiye şehirlerarası otobüs trafiği için başlangıç-son matrisi tahmin edilmiştir. Başlangıç-son matrisi tahmin edilirken, trafik sayımları, başlangıç-son taleplerinin ilk tahmin değerini yansıtan bir ilkel matris ve link ağırlık matrisleri kullanılmıştır. Trafik sayım verileri Karayolları Genel Müdürlüğü’nün “Trafik ve Ulaşım Bilgileri” isimli yayınından alınmıştır. Başlangıç matrisi, nüfuslarla orantılı ve çekim modelinin de içerisinde yer aldığı regresyon denklemleri kullanılarak üretilmiştir. Şehirlerarası otobüs trafiği için tıkanıklık etkisi bulunmamaktadır. Bununla beraber, iki düğüm arasında birden fazla güzergahın olması mümkündür. Bu nedenle, Link ağırlık matrislerinin şehirlerarası otobüs taşımacılığı için tahmin edilmesinde orantılı atama metotları kullanılmıştır. Orantılı stokastik atama metotlarını temel alan, çekim modelinin de dahil edildiği iki tane metot önerilmiştir. Önerilen metotlarla, link ağırlık matrisleri ve başlangıç matrisleri, Türkiye şehirlerarası otobüs trafiği için oluşturulmuştur. Bu veriler doğrultusunda, başlangıç-son matrisi, yukarıdaki iki tahmin modeli için Matlab ve Mathcad yazılımları kullanılarak yazılan programlar yardımıyla tahmin edilmiştir.

In this study, origin-destination matrix is estimated for intercity bus transportation in Turkey using by the least squares and the least relative errors origin-destination estimation models. In the stage of origin-destination matrix estimation, traffic counts, initial matrix reflected the first estimation of origin-destination demands and link weight matrices are used. Traffic counts data are taken from General Directorate of Highways publication named “Traffic and Transportation Survey”. Initial matrix is produced as proportion with population and using regression formulations that are contains gravity model. Congestion effects are not found in the intercity bus transportation. However, it is possible to be multi-path routes between two nodes. Therefore, proportional assignment methods are used to estimate link weight matrices for intercity bus transportation. Two methods based on proportional stochastic assignment methods that are contained gravity model are suggested. Link weight matrices and initial matrix are produced with suggested methods. Origin-destination matrix is estimated using these data by aid of programs that are written using Matlab and Mathcad software.