Yüzeysel Suların Ötrofikasyona Duyarlılığı Üzerine Bir Araştırma Ve Sakarya Havzası Örneği

Abstract

Bu çalışmada, Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde Türkiye’de de önem kazanan yüzeysel suların hassas bölge olarak belirlenmesi konusu incelenmiştir. Su yapısının hassas bölge olarak belirlenmesi için genelde durgun sularda trofik dereceye bakılır. Mikroorganizmaların besi maddesi olarak kullandıkları azot ve fosfor (nutrientler) parametreleri belirlenen limit değerleri aşıyorsa bu sular ötrofikasyona maruz kalmış sulardır. Sakarya havzasının alt havzalarıyla birlikte hassasiyeti değerlendirilmiştir. Sakarya Nehri’nin Karadeniz’e taşıdığı azot ve fosfor parametrelerinin oluşturduğu kirlilik yükünün bulunabilmesi için yerleşimlerden gelen, endüstrilerden gelen ve tarım ile ormanlık alanlardan gelen deşarj sularında inorganik azot ve fosfor parametreleri hesaplanmıştır. Ayrıca havzadaki baraj göllerinde de bu parametrelerin biriktirdiği senelik yükler alanlara göre bulunmuş ve göller için literatürde verilen kriterlere göre hangi sınıfa girdiği saptanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda Sakarya Havzası’nın Avrupa Birliği’nde ve Türkiye’de tanımlanan hassas bölge tanımına uyduğu ve kirlenme yükünün azaltılması ve ötrofikasyonun önlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

In this study, determination of sensivity of the surface waters that has gained more importance in Turkey during the Europen Union adaptation process is issued. To identify the sensivity of the water structure generally the trophic levels of the stand waters are measured. Waters that have higher phosphorus and nitrogen compounds which are used as nutrient bu microorgnasims are considered to eutrophic. To determine pollution loads of nitrogen and phosphorus that is carried to Karadeniz by Sakarya river; inorganic nitrogen and phosporous compounds which comes with discharges of wastewaters from settlements, industries, agricultural fields and woodlands. Also at the dam lakes in river basins the yearly loads that have been formed by these parameters have been calculated for lake areas and for these lakes it has been selected from the literature the valuable section for the criterias. After all these studies for a conclusion; it has been determined that Sakarya river basin is accepted as sensitive region for EU Criterias and for Turkish Criterias. Not only avoiding pollution but also an amendment must be done at the Sakarya river basin.