Katı Atık Düzenli Depolama Sahaları Sızıntı Suyu Özelliklerinin Değişimini İfade Eden Bir Matematiksel Model

Abstract

Sızıntı suyu modellemesi katı fazdan sıvı faza geçişteki kütle değişimi ve kirletici bozunmalarını anlama konusunda yardımcı olur. Yapılan modelleme çalışmasında deney düzeneği Harmandalı Katı Atık Düzenli Depolama Sahası’nda kurulmuştur ve sadece evsel nitelikli katı atıklar alınmıştır. Bu arada sahaya dökülen çöplerin bileşiminin belirlenmesi için çalışmalar yapılmıştır. Bunun için değişik semtlerden farklı saatlerde gelen araçlardan çöp ayırımı ve elek analizleri yapılmıştır. Öncelikle depolama sahasından kaynaklanan sızıntı suyu miktarının belirlenmesi amacıyla, benzer özellikte fakat daha küçük ölçekte deponi sahası hazırlanmış ve yağışsız mevsimde sızıntı suları debisi ölçülmüştür. yaklaşık 512 günlük süre içerisinde her hafta sızıntı suyundan örnekler alınarak laboratuarda AKM, KOI, sülfat, kurşun, nikel, kadmiyum ve pH parametreleri ölçülmüştür. Bu matematiksel yaklaşımların sonuçları üzerinde çalışılan Harmandalı Düzenli Depolama Sahasının yaz çöplerine ait deney verileri ile tam bir uyum göstermektedir. Uygulanan matematik modellerin deneysel çalışma sonuçları ile arasındaki ilişkinin derecesini tespit etmek için belli anlam seviyelerine göre korelasyon katsayıları testi ile uygunluk analizleri yapılmış ve istatistik analizler sonucunda hesaplanan değerler teorik değerlerin oldukça üzerinde çıkmıştır. Bu da yapılan matematik model ile deney sonuçları arasında oldukça yakın bir ilişki olduğunu göstermektedir.

Leachate modeling, helps us to understand the mass change in the transition from solid phase to the liquid phase and degradation of pollutants. In this modeling study, experimental system was formed at Harmandalı Sanitary Landfill Area where only domestic solid wastes are deposited. At the same time, studies were continued to determine the composition of the wastes disposed at this area. At first, in order to determine the leachate quantity produced from the landfill area, a smaller landfill site with similar properties was prepared and leachate quantities at dry seasons were measured. During 512 days, weekly leachate samples were taken and, in the laboratory SS, COD, sulfate, lead, nickel, cadmium and pH parameters were analyzed. Results of these mathematical approximations are in a complete harmony with the experimental data obtained from Harmandalı Sanitary Landfill in summer time. In order to determine the relationship between the applied mathematical models and experimental results, certain analyzes were done by correlation coefficient tests. As it can be seen, statistically calculated values are high above the theoretical values. This shows a close relation between the mathematical model and experimental results. Separately, the model was tested by using data from Bursa landfill area and it was observed that were in compliance with our results.