Ferrorezonans Olgusunun Anlaşılması Ve Engellenmesi İçin Alınabilecek Önlemlerin İrdelenmesi: Dağıtılmış Enerji Üretim Sistemlerinde Ferrorezonans

Abstract

Lineer olmayan, diğer geçici olaylara oranla daha uzun süreli olan Ferrorezonans Olgusu, alternatif akım sistemlerinde kapasitif yapılar ile lineer olamayan endüktansların bir arada bulunmaları hali mevcut iken sistemde meydana gelen düzensiz anahtarlamalar sonucunda oluşabilen bir durumdur. Sonuç olarak aşırı gerilim ve aşırı akımlar oluşturur. Aşırı akımlar yalıtımları zorlayarak delebilirken aşırı akımlar da ısınma neticesinde sistem bileşenlerinin yalıtımlarının kaybına neden olabilir.Güç ve gerilim ölçü transformatörleri bu nedenlerle hasar görebilmekte ya da tamamen kullanım dışı kalabilmektedir. Yine bu cihazların yok olması halinde tüketicilerin de enerjisiz kalabilmesi mümkündür. Tez çalışmasında, ferrorezonans olgusunun teorik altyapısı verilmiş, olguyu etkileyen faktörler ve olguyu engellemek amacıyla alınabilecek önlemler irdelenmiştir. Bu çalışmalar benzetimler ile desteklenmiş ve özel durum olarak giderek yaygınlaşmakta olan dağıtılmış enerji üretimi tesislerinin iletim ya da dağıtım seviyelerinde sisteme dahil olması halinde ferrorezonansa yatkınlık incelenmiştir. Bu sistemlerin olgudan daha az etkilenebilmeleri açısından önlem önerileri sunulmuştur.

Ferroresonance Phenomenon is a non-linear transient occurs in alternating current systems where capacitors and non-linear inductances exist in same time, triggered by an unfavourable switchings. Over voltage and over current waves are results of ferroresonance. These results become the causes of insulation failures of devices on distribution and transmission systems. Especially, power and voltage transformers suffers these situations resulting with damages on the devices or totally mulfactions of them. During the thesis, theorical base of the phenomenon is given. The affecting factors and damping measures are introduced with supporting simulations. As a special working topic, the susceptance of the distributed energy generation is investigated and measures to prevent the ferroresonance on these systems are suggested.