Az Alaşımlı Krom-molibden Çeliklerinin Yapı Kontrolü

Abstract

Hassas Döküm, günümüzde döküm teknolojisinde yer alan en ileri yöntemlerden biridir. Bu yöntemde balmumu veya plastikten hazırlanan harcanan bir modelin etrafı oda sıcaklığında sertleşen bir refrakter çamurla sarılır. Daha sonra içeride kalan mum ergitilerek oluşan kalıp boşluğuna ergimiş metal doldurulur. Hassas döküm yöntemi, diğer yollarla üretimi çok zor ve pahalı olan kompleks şekilli parçaların, yüksek boyutsal hassasiyette hemen hemen hiçbir yüzey işlemi gerektirmeden seri üretimini mümkün kılmaktadır. Hassas döküm parçaları üretmek için bir çok değişik yöntem kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında hassas döküm yöntemi ile üretilen 42CrMo4 ıslah çeliğinin yapı kontrolü incelenmiştir. Bu amaçla 42CrMo4 ıslah çeliğinin yapısına artan miktarlarda bakır ilave edilerek mekanik özelliklerin ve mikroyapının değişimi gözlenmiştir. Islah çelikleri, kimyasal açıdan sertleştirilmeye elverişli olan çeliklerdir. Tabanca, tüfek parçalarında, zorlamaya maruz kalan parçalarda, taşıt parçalarında (krank mili, kam mili, aks milleri gibi) kullanılmaktadır. Artan bakır miktarına bağlı olarak döküm yapısının sertliğinde değişme olmamıştır. Islah işleminden sonra sertlik artışı % 0,9515 Cu bileşimine kadar 3 HRc olmuştur. Bu değerden sonra sertlikte azalma gözlenmiştir. Çekme dayanımı da bu değere kadar artmakta bu değerden sonra azalmaktadır. Artan bakır miktarına bağlı olarak bakırın yapıda çökelme yaptığı gözlenmiştir.

Investment casting is one of the most advanced process of all today’s casting technologies. This process uses a mold that has been produced by surrounding an expendable pattern with a refractory slurry that sets at room tempareture. The pattern (usually of wax or plastic) is then melted or burned out, leaving the mold cavity in which afterwards the molten metal is poured. The process permits mass production of complex shapes that are difficult or impossible to produce by the more conventional casting processes or by machining. A number of casting methods are used to produce precision casting. In these master thesis, we are investigated to the microstructure control of the 42CrMo4 heat treated steels are produced by investment casting. In this purpose, the 42CrMo4 heat treated steels are alloyed with copper and observed the effects of copper about the microstructure and mechanical properties. The heat treated steels are appropriate for the hardenability from the point of chemical. The heat treated steels are commonly used the parts of the gun and the rifle, the parts which is under the stress conditions, automobile parts such as crankshafts and axle shafts, etc. Depends on the amount of the increasing copper, the hardness is not change. But after the heat treatment, the hardness of the casting structure increases 3 HRc until yhe percentage of copper is 0,9515. Then, the hardness decreases. The tensile strength increases until the percentage of copper is 0,9515 and then decreases. The copper precipitates the structure depends on the increasing copper.