Örme Kumaş Yapısının Güç Tutuşma Özelliklerine Etkisi

Abstract

Bu tezde, kullanım alanları özellikle son yıllarda çok genişleyen örme kumaş yapısının güç tutuşma özelliklerine etkisi incelenmiştir. İlk olarak kumaş yanıcılığını belirleyen fiziksel (elyaf cinsi ve karışım oranı, iplik numarası, iplik büküm katsayısı, örgü şekli, gramajı, hava geçirgenliği, kumaş kalınlığı, örtme faktörü, sıklık, kumaş yüzeyindeki zımpara ve şardonun etkisi) ve kimyasal parametreler (ağartma, boyama, ağartma ve boyamada kullanılan yardımcı kimyasallar, güç tutuşma apreleri) belirlenmiş ve deney tasarımı çalışması yapılarak örme kumaşın yanma davranışını en iyi şekilde açıklayacak deney programı hazırlanmıştır. Örme kumaşların yanıcılıkları, yanma değerleri gerçek yanma davranışına çok yakın ve diğer test metotlarına göre daha hassas neticeler verdiği için BS 5438 dikey yanma test metodu kullanılarak değerlendirilmiştir. Son olarak, deney sonuçları SPSS istatistik programı kullanılarak hazırlanan deney tasarımı için MANOVA analizi yapılmış, örme kumaş parametrelerinin yanma davranışını hangi düzeyde etkiledikleri belirlenmiş ve aralarındaki regresyon bağıntıları elde edilmiştir. Sonuçta bu bağıntılar kullanılarak tez kapsamında ele alınan örme kumaşların yanma davranışları değerlendirilmiş ve yanma karakteristiklerine bağlı olarak derecelendirilmesi sağlanmıştır.

In this thesis, knitted fabrics that have been used extensively in the last years were chosen to investigate effect of their properties on flame resistance. Firstly, physical (fiber type and composition, yarn count, yarn twist coefficient, fabric design, weight per unit area, air permeability, fabric thickness, cover factor, loop density, sanding and raising properties) and chemical parameters (bleaching, dyeing, some chemical additives which are used for bleaching and dyeing processes, flame retardant additives) that affect the fabric flammability were defined and experimental program was prepared by using design of experiment study. Burning behavior of the all fabrics was evaluated by using BS 5438 vertical flammability test method due to its results are very similar to real fabric burning behavior and it is more responsive than the other test methods. Finally, experimental results were evaluated according to MANOVA analysis by using SPSS statistical program and how and at which level knitted fabric parameters affect fabric’s burning behavior were defined and regression models among these parameters were obtained. As a result, using these regression models, burning behavior of knitted fabrics considered for this thesis were evaluated and it was possible to rank them according to their burning characteristics.