Hurda Katalitik Konvertörlerden Hidrometalurjik Yöntemler İle Platin, Paladyum Ve Rodyumun Geri Kazanımı Ve Optimizasyonu

dc.contributor.advisor Açma, Mahmut Ercan tr_TR
dc.contributor.author Akmırza, Uğur tr_TR
dc.contributor.authorID 10074963 tr_TR
dc.contributor.department Metalurji ve Malzeme Mühendisliği tr_TR
dc.contributor.department Metallurgical and Materials Engineering en_US
dc.date 2015 tr_TR
dc.date.accessioned 2018-05-18T13:43:55Z
dc.date.available 2018-05-18T13:43:55Z
dc.date.issued 2015-06-17 tr_TR
dc.description Tez (Yüksek Lisans) -- İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2015 tr_TR
dc.description Thesis (M.Sc.) -- İstanbul Technical University, Institute of Science and Technology, 2015 en_US
dc.description.abstract Katalitik konvertörün kullanılmasının sebebi otomobilden çıkan zararlı gazları minimize etmek suretiyle insanı ve çevreyi korumaktır. Motorda yanan hava yakıt karışımı, karbondioksite (CO2), suya (H2O), karbonmonoksite (CO), azotoksite (NOx) ve hidrokarbona (HC) dönüşür. Bunlar içerisinde CO, NOx, HC doğa ve insan sağlığı için zararlı gazlardır. İşte bu zararlı gazları zararsız hale dönüştürmek için katalitik konvertör (katalizör) kullanılır. Katalitik konvertörlerde katalizör olarak platin, paladyum ve rodyum kullanılmaktadır. Katalitik konvertörlerde bulunan platin grubu metallerin (PGM) gerek doğada az bulunması, gerekse yüksek fiyatlı olması atıklardan geri kazanımını cazip hale getirmiştir. Bu çalışmada hurda katalitik konvertörlerden PGM’ in geri kazanımı hidrometalurjik yöntem ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca hurda durumundaki katalitik konvertörlerin detaylı fiziksel ve kimyasal karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Katalitik konverter yapısını oluşturan bileşenler XRD yöntemiyle tespit edilmiş, içeriğinde bulunan platin, paladyum ve rodyum metallerinin miktarları da AAS ve ICP-MS yardımıyla karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Tasarlanan yeni alternatif geri kazanım methodun da HNO3 oksitleyici ajan olarak kullanılmaktadır. Böylelikle kimyasal proses sonucunda olaşabilecek hava kirlilikleri ve çevresel zarar minimuma indirilmektedir. Öğütülmüş katalitik konvertör tozunun 700 ˚C’ de 1 saat karbon giderme işleminden sonra 5 gr numune  60 ml HCl, 60 ml HNO3 kullanılarak hazırlanan reaktif kompozisyonunda 75 ˚C’ de 45 dakika liç işlemi uygulanması sonucu platin ve paladyum geri kazanımı % 99’luk bir verimle rodyum geri kazanımı %47’lik bir verimle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen çözeltiden %99’luk bir verimle aluminyum kullanılarak platin, paladyum ve rodyum geri kazanılmıştır. tr_TR
dc.description.abstract The reason for catalytic converters is to minimize harmfull gases that release out from cars’ exhaust system. After burns the mixture of air and gasoline or diesel in the combustion engine is converted to carbondioxide (CO2), water (H2O), carbonmoxide (CO), nitrogenoxide (NOx) and hydrocarbon (HC). CO, NOx and HC are harmfull gases for the human health and nature. The reason to use catalytic converters is to convert these harmfull gases to harmless form. Platinum, palladium and rhodium are used as a catalysor in catalytic converters. Recovery of platinum group metals (PGM) has been attractive in recent years since both environmental and economic consequences. In this study, the methods of PGM recovery including hydrometallurgical method from scrap catalytic converters were examined. Furthermore detailed physical and chemical characterization of the spent catalytic converters were carried out. The components of catalytic converters were analysed by XRD method and the quantity of the materials such as platinum, palladium and rhodium were analysed comparatively by using AAS and ICP-MS techniques. The new alternative method was proposed including the addition of HNO3 as an oxidant agent, which implied the reduction of the pollutant gases and also the environmental impact of the chemical process. The final reagent composition which was proposed contained the mixture of 60 ml of HCl, 60 ml of HNO3, and the leaching temperature was at 75 ˚C for 45 min, 5 grams of sample with a previous thermal pre-treatment at 700 ˚C during 1 h of the sample. With this treatment 99 % of the both platinum and palladium and 47 % rhodium present in spent catalytic converters could be recovered. Recovery efficiency from the solution of platinum, palladium and rhodium by using alüminyum to precipitate is also 99%. en_US
dc.description.degree Yüksek Lisans tr_TR
dc.description.degree M.Sc. en_US
dc.identifier.uri http://hdl.handle.net/11527/15658
dc.publisher Fen Bilimleri Enstitüsü tr_TR
dc.publisher Institute of Science and Technology en_US
dc.rights Kurumsal arşive yüklenen tüm eserler telif hakkı ile korunmaktadır. Bunlar, bu kaynak üzerinden herhangi bir amaçla görüntülenebilir, ancak yazılı izin alınmadan herhangi bir biçimde yeniden oluşturulması veya dağıtılması yasaklanmıştır. tr_TR
dc.rights All works uploaded to the institutional repository are protected by copyright. They may be viewed from this source for any purpose, but reproduction or distribution in any format is prohibited without written permission. en_US
dc.subject Hidrometalurji tr_TR
dc.subject Geri DönüŞüM tr_TR
dc.subject Üretim Metalurjisi tr_TR
dc.subject Değerli Metaller tr_TR
dc.subject Katalitik Konvertörler tr_TR
dc.subject Hydrometallurgy en_US
dc.subject  Recyling en_US
dc.subject  Production Metallurgy en_US
dc.subject  Precious Metals en_US
dc.subject Catalytic Converters en_US
dc.title Hurda Katalitik Konvertörlerden Hidrometalurjik Yöntemler İle Platin, Paladyum Ve Rodyumun Geri Kazanımı Ve Optimizasyonu tr_TR
dc.title.alternative Recovery Of Platinum, Paladyum And Rhodium From Spent Catalytic Converters By Hydrometalugical Way en_US
dc.type Thesis en_US
dc.type Tez tr_TR
Dosyalar
Orijinal seri
Şimdi gösteriliyor 1 - 1 / 1
thumbnail.default.placeholder
Ad:
10074963.pdf
Boyut:
2.14 MB
Format:
Adobe Portable Document Format
Açıklama
Lisanslı seri
Şimdi gösteriliyor 1 - 1 / 1
thumbnail.default.placeholder
Ad:
license.txt
Boyut:
3.16 KB
Format:
Plain Text
Açıklama