Jazz Vibraphone In Turkey: A Pedagogical Approach

Abstract

The purpose of this thesis is to find out the ways how autodidact jazz vibraphonists learn their art. As part of the classical orchestra and jazz band, vibraphone is a relatively new instrument. It was developed in the U.S. in the early 20th century. The progress of jazz music and vibraphone continued parallel to each other. All of the early jazz vibraphonists were self-taught or had started their careers by playing another instrument. Today, there are not many vibraphone players and teachers outside the United States and Europe. Furthermore, the number of jazz vibraphone players in Turkey is much less than that. This leads to anyone who wants to learn this instrument to learn by themselves. However, learning an instrument alone is a hard task for most people. It is predictable that there are mainly two difficulties lying ahead for the self-taught jazz vibraphonists to overcome. First is to learn jazz harmony and jazz idioms, and the second is to learn the techniques of the vibraphone. Various educational materials can be found on these issues. I believe the most reliable source of information are method books that are written by specialists. Most of the written methods about jazz vibraphone and vibraphone techniques are recent, having been written in the past fifty years. To that end, I examined different types of jazz vibraphone methods. Also, with the development of the internet and the technology, new educational materials like apps and websites have emerged. I intend to provide a retrospective review of pedagogical materials for the vibraphone in this study. A substantial section of this thesis consists of interviews which were made by the author with Can Tutuğ and Alp Özdayı, two prominent jazz vibraphonists living in Turkey. Both of the interviewees are self-taught on jazz vibraphone. I intend to give a broad understanding of self-taught learning derived from their experience. In the light of the information gathered from the jazz vibraphone educational materials and interviews that have been conducted, it is seen that, even if jazz vibraphone methods are still valuable sources for self-taught musicians, new technologies became an integral part of their learning. However, the most important way of learning is a combination of listening, transcribing and studying jazz harmony.

Bu tezin amacı, kendi kendini yetiştiren caz vibrafoncularının bu sanatı nasıl öğrendiklerini araştırmaktır. Klasik orkestra ve caz grubunun bir üyesi olan vibrafon, nispeten yeni bir enstrümandır. Vibrafon 20. yüzyılın başlarında ABD'de geliştirilmiş olup, caz müziği ve vibrafonun gelişimi birbirine paralel olarak devam etmiştir. İlk dönem caz vibrafonistlerinin tamamı bu enstrümanı kendi kendine öğrenmiş ya da başka bir enstrüman ile kariyerlerine başlayıp daha sonradan vibrafona geçmişlerdir. Bugün ABD ve Avrupa dışında vibrafon sanatçıları ve öğretmenleri yeterli sayıda değildir. Türkiye’deki caz vibrafonistlerinin sayısı bundan çok daha azdır. Bu enstrüman geçmişte de çok az sayıda müzisyen tarafından çalınmıştır. Bu durum, bu enstrümanı öğrenmek isteyenleribir yol gösterici olmadan öğrenmeye itmiştir. Bir eğitmen olmadan bir enstrüman çalmayı öğrenmek herkes için çoğunlukla zor bir durumdur. Kendi kendine caz vibrafon öğrenmek isteyenlerin üstesinden gelmesi gereken temelde iki zorluk vardır. Birincisi caz armonisi ve caz dilini öğrenmek, ikincisi ise vibrafon çalım tekniklerini öğrenmektir. Bu konularda çeşitli eğitim materyalleri bulunabilir. İnanıyorum ki, bu bilginin en güvenilir kaynağı, konusunda uzman kişiler tarafından yazılmış metot kitaplarıdır. Caz vibrafon ve vibrafon teknikleri ile ilgili yazılmış kaynaklar yaklaşık elli yıl öncesinde yazılmıştır. Seçilen caz vibrafon metot kitapları içerikleri açısından özetleri çıkarılmıştır. Buna ek olarak, internetin ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte, uygulamalar ve web siteleri gibi yeni eğitim materyalleri ortaya çıkmıştır. Bu anlamda, vibrafon için yazılmış pedagojik materyallerin retrospektif bir incelemesini sunmak niyetindeyim. Bu tezin önemli bir diğer bölümü ise, yazar tarafından yapılmış röpotajlardır. Bu röportajlar için Türkiye’de yaşayan iki tanınmış caz vibrafonisti, Can Tutuğ ve Alp Özdayı seçilmiştir. Bu kişilerin seçilme sebebi ise bu alanda aktif olarak çalışan kimseler olmalarıdır. Görüşülen her iki caz vibrafoncusu da bu sanatı kendi kendilerine öğrenmişlerdir. Bu amaçla yazar, söyleşi yapılan kişilerin deneyimlerinden yararlanarak kendi kendine öğrenme hakkında geniş bir anlayış vermeyi hedeflemektedir. Caz vibrafon eğitim materyalleri ve yapılan görüşmelerden elde edilen bilgiler ışığında, caz vibrafon metodlarının kendi kendine öğrenen müzisyenler için hala değerli kaynaklar olduğu, yeni teknolojilerin caz vibrafon öğrenimin ayrılmaz bir parçası haline geldiği görülmüştür. Bununla birlikte, öğrenmenin en önemli yolunun dinlemek, dikte etmek ve caz armonisi çalışmak olduğu sonucuna ulaşılmıştır.