Liman Bölgelerindeki Seyir Güvenliğini Geliştirmek İçin Oluşturulan Bir Karar Destek Modelinin Haydarpaşa Liman Bölgesi Uygulaması

Abstract

Bu çalışmada, büyük bir metro polisin tam kalbi konumunda bulunan İstanbul Boğazı güney girişinde bulunan Haydarpaşa Liman Bölgesi’nde meydana gelen deniz kazalarına neden olan faktörlerin risk analizi yapılmıştır. Bu bölgede geçmişte meydana gelmiş deniz kazalarıyla ilgili detaylı bir veri tablosu çıkarılmış ve bu veri tablosuna dayalı bir hata ağacı analizi modeli oluşturulmuştur. Hata ağacı modelinde bölgede meydana gelmiş; çatışma, karaya oturma ve çatma türü kazalar ayrı ayrı incelenip, bu kazalarda seyir güvenliğini tehdit edici nedensel faktörler derecelendirilmiştir. Daha sonra, hata ağacı modelinde kullanılan nedensel faktörler gruplandırılarak bu bölgede seyir yapmış ve tecrübeli uzman görüşlerini değerlendirebilmek için bir anket çalışması hazırlanmıştır. Anket çalışmasının sonuçları bulanık mantık-analitik hiyerarşi bir modelle analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Haydarpaşa Liman Bölgesi’nde geçmişte meydana gelmiş, günümüzde ve gelecekte meydana gelebilecek deniz kazalarına neden olan faktörler aynı tabana oturtulan iki modelin karşılaştırılmasıyla belirlenmiştir. Elde edilen veriler ışığında uygulanan bu modelin kurulmuş veya kurulması düşünülen diğer liman bölgelerin deki seyir güvenliğini sağlamak içinde kullanılabilirliği görülmüştür.

In this study, causal factors of the marine accidents which occur in the Port of Haydarpaşa Zone that located in the south entrance of the Strait of Istanbul are analyzed. The research is conducted on a root analysis of accidents based on historical incidents and a questionnaire survey to find out the risky conditions for navigational safety in a specific port area. The analysis technique, fault tree analysis is used for the evaluation of the accidents occurred in the history. On the basis of results from fault tree analysis analysis parameters, a questionnaire survey has been prepared to be applied to the experts. Results of the survey are analyzed with Fuzzy-AHP model. These two models are comprised to find out the nature of the accidents in the research area. According to the expert opinions, and fault tree analysis results strategies are investigated for the navigation safety by analyzing the causal factors of the accidents with prevention measures. Results show that this model could be applied to other established or establishing ports for the navigation safety.