Doğu Akdeniz Üzerinde Bölgesel İklim Modeli Kullanılarak İklim Değişimi Senaryosunun Ölçek Küçültülmesi

thumbnail.default.placeholder
Tarih
Yazarlar
Önol, Barış
Süreli Yayın başlığı
Süreli Yayın ISSN
Cilt Başlığı
Yayınevi
Fen Bilimleri Enstitüsü
Institute of Science and Technology
Özet
Bu çalışmada izlenen yöntem, Doğu Akdeniz bölgesi üzerinde, günümüz ve gelecek için NASA-Sonlu Hacim Genel Dolaşım Modeli (fvGCM) tarafından üretilen projeksiyonların, ICTP-Bölgesel İklim Modeli kullanılarak dinamik olarak ölçek küçültülmesidir. Günümüz (1961-1990, RF) ve gelecek (2071-2100, A2) simülasyonları için, Hükümetlerarası İklim Değşikliği Paneli (IPCC) tarafından belirlenmiş sera gazları (CO2, CH4, N2O, CFC11-CFC12) emisyon senaryoları dikkate alınmıştır. A2 ve RF simülasyonlarının sıcaklık ve yağış için yapılan analizleri iki farklı grupta incelenmiştir. İlk olarak model yüzey alanı üzerindeki değişimler incelenmiş daha sonra da ülkelerin alansal sıcaklık ve yağış ortalamaları alınmıştır. A2 simülasyonunda, yaz sıcaklıkları Balkan ülkeleri üzerinde 7 °C’ye varan artışlar göstermiştir. Model alanının geriye kalan bölgelerinde ise artış 3 ila 4 °C arasında değişmektedir ve bu artış kış mevsimi için hesaplanan değişimden de fazladır. Türkiye’deki en dramatik değişim ise yaz sıcaklıklarının Ege Bölgesi üzerindeki 5 °C’den fazla artışıdır. Yine A2 simülasyonunda, Doğu Karadeniz dağları boyunca uzanan bölgede kış yağışlarıdaki artış, rüzgar patterninin değişmesiyle güçlenen orografik etkinin güçlenmesine bağlıdır. Türkiye’nin güneyi (%34) ve Yunanistan (%32) üzerinde de kış yağışlarında çok ciddi azalmalar görülmüştür. Buna ek olarak kar miktarı ve yağış-evapotranspirasyon farkındaki (P-E) azalma (%30) birlikte değerlendirildiğinde, gelecekte Fırat-Dicle havzasında çok ciddi değişimler beklenebilir.
In this study, the ICTP-Regional Climate Model version 3 (RegCM3) has been used to downscale present and future scenario simulations generated by the NASA-Finite Volume General Circulation Model (fvGCM) over the Eastern Mediterranean region. The IPCC Greenhouse Gases emissions, which are CO2, CH4, N2O, and CFC11-CFC12, have been taken into account for the present-day (1961-1990, RF) and the future climate change simulations (2071-2100, A2). Analysis of RF and A2 simulations for temperature and precipitation was divided into two group which are spatial distribution analysis and country average analysis. In A2 simulation, during summer, temperature increase is as large as 7 °C over the Balkan countries. However, the corresponding changes throughout the entire domain are approximately 3-4 °C thus, much more than that of winter. Most dramatic change for Turkey is more than 5 °C summer warming over the Aegean region. Projected precipitation changes in winter indicates that significant increase which appears to be related to enhanced orographic precipitation driven by flow pattern change along the east coast of the Black Sea. There is also significant precipitation decrease over Greece (32%), southern Turkey (34%), and along the eastern coast of the Mediterranean Sea. Analyses of A2 simulation show that combined effect of P-E (Precipitation minus Evapotranspiration, %30) and snow amount decrease can cause significant problems for Euphrates-Tigris basin.
Açıklama
Tez (Doktora) -- İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2007
Thesis (PhD) -- İstanbul Technical University, Institute of Science and Technology, 2007
Anahtar kelimeler
İklim Değişimi, Bölgesel İklim Modellemesi, İklim Senaryolarının Ölçek Küçültülmesi, Climate Change, Regional Climate Modeling, Downscaling Climate Scenarios
Alıntı