Bütüncül ve İlişkisel Yaklaşımın Tasarıma Yansımaları ve Çizge Temelli Bir Model Önerisi

Abstract

Tez çalışması kapsamında, sistemler ve geometrik kurgular başlıkları olmak üzere iki konu bir noktada buluşturulmuş, bu noktada bütüncül ve ilişkisel tasarıma ulaşmak için tasarımcının yardımcı araç olarak kullanabileceği bir öneri yöntem geliştirilmiştir. Karmaşık sistemler ve buna bağlı kavramlar fen ve sosyal bilimlerin hemen hepsinde karşılığı bulunan bir konudur. Mimarlıkta da bazı tasarım problemlerinin karmaşık sistemlere örnek olduğu görüşünden yola çıkan çalışmada, dinamik girdilere sahip tasarım problemlerinin üzerinden, sistemler ve özellikleri incelenmiştir. Diğer bir yandan, geçmişten günümüze pek çok tasarımcı, çalışmalarına geometrik biçimleri dahil etmektedir. Bu katkı kimi zaman süsleme gibi biçimsel, kimi zamansa tasarıma altlık kullanımı ya da strüktürel yardımcı olarak kullanım gibi işlevsel olmuştur. Süreklilik barındıran geometrik kurguların tasarıma sürecine yardımcı araç olarak dahil edilmesi, tasarım problemine bir bütünlük vermekte, problemin her noktasına homojen ve ortak bir dağılım gösteren bir yaklaşımı sağlamaktadır. Tasarımcının bu yaklaşımı günümüzde yaygın olarak kullanılan sayısal ortamlarda uygulaması, hem geniş çözüm alanlarına ulaşmak, hem aşırılıkları görmek, hem de süreçleri hızlandırmak açısından faydalı olmaktadır. Çalışma kapsamında, bu iki konunun kesiştiği noktada, kavramları örnekleyebilmek ve somut bir anlatım sağlayabilmek amacıyla bir ölçek ve konu sınırlaması yapılmıştır. Araştırılan yaklaşımın her ölçek ve konuya uygulanabileceği düşünülmekle birlikte, çok bileşenli ve dinamik yapıların incelenmesinde daha verimli olacağı görüşünden yola çıkılarak, örnek konu olarak, bileşen sayıları, türleri ve bunların birbirleri ile ilişkileri itibariyle dinamik bir yapı örneği gösteren kentler ve iç ilişkileri seçilmiştir. Kavramsal araştırmalardan sonra, bahsi geçen yaklaşımların bir denemesi olarak bir yardımcı model önerisi geliştirilmiştir. Yaşayan ve karmaşık bir sistem olarak kabul edilen kentin oluşum ve analiz süreçlerinde kullanılabilecek, geometrik kurguları kullanan bu modelin bilgisayar ortamında da bir denemesi yapılmış, ileride birleştirilebilecek program parçacıkları halinde sunulmuştur. Öte yandan model, prensip olarak sayısal yazılımlardan ve donanımdan bağımsızdır, tasarımcının akıl yürütme sürecinin bir parçası olabileceği düşünülmektedir.

In the scope of the thesis, complex systems and geometric setups are being investigated both theoretically and practically, and a tool model that can be used in design process within integrated and associative design approach, is proposed. At the junction point of these two topics, to be able to sample the concepts and to provide a clear expression, a narration to scale and the topic has been applied. While accepting that the approach can be applied to a broader range of scales and topics, the use at multi componented and dynamic problems will be more efficient than others. Eventually, based on the living city idea with its dynamic components, the thesis focuses on the city with its inner relations as an example design problem. After conceptual research, as a test field of the mentioned approaches, a tool model which can be used in urban research is developed. Accepting the city as a living and complex body, the model can ben used both at the design and analysis processes. The tool is presented as program pieces currently, and can be developed in the future work, on the other hand, it is stated that the model is independent from digital media and software. It is actually, stated as a part of the thinking process of the designer.