Kırsal Alanlarda Yayılı Kaynak Modellemesi İçin Model Destek Sistemi Geliştirilmesi : Köyceğiz-dalyan Havzası Örnek Çalışması

Abstract

Kırsal havzalarda sürdürülebilir kalkınma için yayılı kaynak modellerinin bir araç olarak kullanılabilmesi gerekmektedir ve çalışmada buna yönelik bir modelleme destek sistemi oluşturulmuştur. Sistemin Türkiye özelinde uygulanabilmesine rehberlik edici bir örnek çalışma Köyceğiz-Dalyan havzasında yapılmıştır. Uygulamada, kırsal kesime özel, gelişkin bir modelleme destek sistemi kurmak için gerekli sistematik yaklaşım, uygulama güçlükleri ve bunların telafi yöntemleri üzerinde yoğunlaşılmıştır. Türkiye’de kırsal alanlardaki yayılı kaynakların modellenmesi için, projelerin baştan sona yönetimine dair hem yöneticilerin ve hem de araştırıcıların faydalanabileceği kapsamlı bir dokümantasyon oluşturulmuştur. Öte yandan, Türkiye’de nadiren uygulanmış HSPF (Hydrological Simulation Program-FORTRAN) modeli, literatür derlemesi, yerel sayısal/görsel gözlem ve ölçüm verilerinin temin, dönüşüm ve analizi ile saha toprak analizleri sonuçlarından oluşan tüm hazırlık evreleri tamamlanarak, modelleme sürecinde kullanılmış ve sayede kabul edilebilir bir hidrolojik simülasyon zemini de geliştirilmiştir.

This study deals with developing a model support system for non-point source modeling, which is a vital tool for sustainable management of rural basins. Guidance on developing this system is provided via a case study over Köyceğiz-Dalyan Watershed, in Turkey. The case study defines; the systematic approach to establish this system, possible general and local difficulties during application, and workarounds for these problems. Decision-makers, researchers and modelers in Turkey may use this fully documented information to form, propose, initiate, manage, and finalize similar projects on rural area non-point source modeling. HSPF (Hydrological Simulation Program-FORTRAN), which is a sound hydrological model with very rare applications in Turkey, was implemented to develop the core model for prospective use within a much comprehensive watershed model. Although the quantified modeling outputs of this study should be considered as preliminary, they also act as a reliable and timesaving initial step towards a much broader evaluation of the non-point sources in this rural watershed. Given that developing an integrated approach for watershed management is quite a fertile and a rather young concept, this study will nevertheless guide the non-point source modeling process as a tool for the possible implementation of holistic environmental management plans in Turkey.