Atık Rodyum Kaplama Çözeltilerinden Rodyum Geri Kazanımı

Abstract

Altın takıların dekoratif kaplamasında kullanılan sülfat esaslı 2 g/l Rh3+ içeren çözeltileri işletme koşullarına bağlı olarak 0.02-0.42 g/l Rh3+ aralığına ulaştığında, gerek rodyum iyon konsantrasyonunun azlığı, gerekse banyo bileşiminde ortaya çıkan asit fazlası, kaplama renginin kararmasına ve dolayısı ile kaplama elektrolitinin atık çözelti olarak elektroliz sistemi dışına alınmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada atık çözelti bileşiminde bulunan Rodyumun geri kazanılması ve farklı rodyum tuzlarının üretilmesi hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında rodyum geri kazanımına yönelik olarak, ön analizler tamamlandıktan sonra, Rodyumun hidroksit bileşiği olarak çöktürülmesine yönelik deneyler, metalik çöktürme deneyleri ve kompleks Rh(NO2)6 çöktürme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Rodyumhidroksit ç.öktürme deney sonuçlarından termodinamik ve kinetik incelemeler de yapılmıştır. Deneyler sonucunda gerek daha sonraki işlem adımlarına geçişte kolaylık sağlamasında gerekse reaksiyonlarının hızlı gerçekleşmesi nedeniyle rodyumhidroksit bileşiğinin diğer bileşiklerin ve metalik rodyum üretiminde ilk adım olması gerektiği düşünülmektedir.

The Rh plating process starts with 2 g Rh3+/l in sulfate media and removed from the bath at 0.02 – 0.45 g Rh 3+/l, depend on the company decision. The aim of this experimental thesis is to recover Rh from the waste solutions of Rh plating baths and to produce Rh-salts, eventually. Finally the most important point is to optimize the Rh recovery process. In this work, first chemical analysis made for solutions. And then hydroxide precipitation, metallic precipitation and complex Rh(NO2)6 precipitation experimentals was done. Kinetic and thermodynamic studies were done for Rhodiumhydroxide precipitation experimentals. Rhodiumhydroxide compound is suitable for production of other rhodiumsalts or metalic rhodium because reaction rate for rhodiumhydroxide is perfecet and produciton of other rhodium compounds from rhodiumhydroxide is simple. So this step is considered for first step for rhodium recovery from waste solutions