Led lambalardan değerli̇ metalleri̇n geri̇ kazanimi

Abstract

LED lambalar, enerji tasarrufu, daha uzun ömür, daha küçük boyut ve ağırlık, renk çeşitliliği, düşük sıcaklıklara tolerans ve cıva içermeme gibi çeşitli avantajları nedeniyle günümüzde yavaş yavaş geleneksel ampullerin (akkor ve floresan) yerini almaktadır. Gelecekte LED lambaların daha yaygın kullanılması, çevre dostu ve enerji verimli aydınlatma çözümlerine yönelik önemli bir adım olacağı öngörülmektedir. LED lambalar, kaynak kullanımında verimliliğe, geri dönüşüm ve tehlikeli maddelerin ortadan kaldırılması gibi çevresel ve ekonomik açıdan iyileştirilmeye ihtiyaç duymaktadır. Uzun ömürlü oluşlarının yanı sıra içerdikleri değerli metaller ve nadir toprak elementleri, geri dönüşüm açısından son derece kritik bir öneme sahip olup, doğal kaynak tasarrufu ve çevresel sürdürülebilirlik için önemli bir rol oynamaktadır. Günümüzde LED lambaların kullanım ömrü sona erdiğinde doğru bir atık yönetim süreci belirlenmemiştir. Derlemede LED’lerin genel çalışma prensibi, LED ampullerin yapısı, literatürde LED ampullerin geri dönüşüm süreçleri ile ilgili yapılmış çalışmalar yer almaktadır. Çalışmalar incelendiğinde genel olarak fiziksel ve kimyasal zenginleştirme yöntemlerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Fiziksel zenginleştirme yöntemi ön zenginleştirme olarak değerlendirilmiş olup ön zenginleştirme+liç ya da doğrudan liç ile zenginleştirme uygulanmıştır.