İkincil Alüminyum Dökümhanesi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonları ve Azaltım Stratejileri

Abstract

Alüminyum, hafifliği, dayanıklılığı ve geri dönüştürülebilirliği sayesinde inşaat, ulaşım ve ambalaj başta olmak üzere birçok sektörde yoğun olarak kullanılmakta; bu durum, küresel üretim miktarının hızla artmasına neden olmaktadır. Artan talebin çevresel etkilerini azaltmanın en etkili yolu, alüminyumun geri dönüştürülerek ikincil üretim yoluyla değerlendirilmesidir. Günümüzde dolaşımdaki alüminyumun büyük bir bölümü geri dönüştürülmekte olup, bu süreç çoğunlukla küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) bünyesinde yürütülmektedir. KOBİ’lerin bireysel çevresel etkileri sınırlı görünse de sayılarının fazla oluşu ve denetim mekanizmalarının yetersizliği nedeniyle küresel sera gazı emisyonlarına kayda değer düzeyde katkı sağladıkları bilinmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de faaliyet gösteren KOBİ ölçeğindeki bir ikincil alüminyum dökümhanesinin 2022 yılına ait sera gazı emisyonları gerçek işletme verileri kullanılarak hesaplanmış; üretime özgü spesifik emisyon değeri belirlenmiş ve üretim adımları temelinde çevresel etkiler değerlendirilmiştir. Hesaplamalar sonucunda toplam emisyon miktarı 9.645,3 ton CO₂e yıl-1 olarak belirlenmiş; bu emisyonların %60’ının doğal gaz, %38’inin elektrik tüketimi ve %1,1’inin ulaşım kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Tesise özgü sera gazı emisyon katsayısı 0,402 ton CO₂e ton-1 alüminyum olarak hesaplanmış, eritme aşamasının toplam emisyonların %33’ünü oluşturduğu saptanmıştır. Ayrıca çalışmada, emisyon azaltımına yönelik teknik ve operasyonel iyileştirme önerileri sunulmuş; tesisin üretim faaliyetleri Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması bağlamında değerlendirilmiştir.