Dairesel Yığma Kolonların Deprem Dayanımlarının Sayısal Olarak Eşdeğer Deprem Yükü Esasına Göre Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada bazı tarihi yapılarda ana taşıyıcı elemanlardan olan daire kesitli yığma kolonların deprem etkilerinin yatay bileşenine karşı dayanma kapasiteleri eşdeğer deprem yükü esasına göre belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, literatürde mevcut ve dikdörtgen kesitli yığma taşıyıcı elemanların kararlılık analizleri için geliştirilmiş olan bir model ve onun sayısal hesap yöntemi dairesel yığma kolonlar için düzenlenip kullanılmıştır. Kesitlerin çatlamasını ve ikinci mertebe etkileri göz önüne alabilen modelde bir kolon her biri sabit eğrilikli olan sonlu sayıda alt elemana bölünmektedir. Hesabı yapılacak bir dairesel kolon kendi ağırlığı ve dışmerkez düşey tepe yükü ile maksimum atalet etkilerine eşdeğer yayılı ve tekil statik yatay yükler altında düşey konsol prizmatik bir eleman olarak ele alınmaktadır. Kolon malzemesinin çekme dayanımının olmadığı ve sınırsız bir basınç dayanımına sahip olduğu kabul edilmektedir. Örnek olarak mevcut bir tarihi yapının dairesel kolonu seçilip, bu kolonun yatay deprem katsayısına karşı boyutsuz yatay tepe ötelenmesi eğrisi elde edilmiştir. Bu sayede kolonun artan yatay yük altında sergilediği davranış yorumlanmış ve kolonun dayanabileceği maksimum yatay deprem yüküne karşı gelen deprem katsayısı belirlenmiştir