ANALYSIS OF WIND STORMS AT ISTANBUL INTERNATIONAL AIRPORT

Abstract

Meteorolojik hadiseler havacılık sektöründe önemli rol oynamaktadır. Havalimanlarında meydana gelen şiddetli meteorolojik hadiseler havacılığı olumsuz yönden etkilemektedir. Şiddetli meteorolojik hadiselerden biri de rüzgar şiddetinin saatlik ortalamasının 34 knots (17.2 ms-1) ve üzerinde meydana geldiği şiddetli rüzgarlardır. Bu şiddetli rüzgarlar nedeniyle havacılık sektöründe birçok uçak seferleri ertelenmekte ve iptal edilmekteyken can ve mal kayıpları da yaşanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul Uluslararası Havalimanı (International Civil Aviation Organisation (ICAO) kodu: LTFM) için rüzgar fırtınalarının uzaysal ve zamansal dağılımlarının araştırmasını yapmaktır. Çalışma periyodu olarak havalimanının açıldığı tarih olan 29 Ekim 2018 yılından 1 Mayıs 2022 tarihine kadar olan zaman aralığı seçilmiştir. Çalışmada, Aviation Routine Weather Report (METAR), Aviation Selected Special Weather Report (SPECI), şimşek gözlemi, Skew-T Log-P diyagramı, sinoptik haritalar, sinoptik rasatlar, radar ve uydu görüntüleri değerlendirilmiş, Hybrid Single-Particle Lagrangian Integrated Trajectory Model (HYSPLIT) çalıştırılmıştır. İncelenen 4 yıllık periyotta meydana gelen hamle değerlerinin rüzgar gülü oluşturulmuştur ve Ulusal Hava Durumu Servisi (National Weather Service(NWS)) tasarladığı sınıflandırma kriterlerine göre sınıflandırma yapılmıştır. Ayrıca yapılan sınıflandırmaya göre fırtına ile birlikte hava olayının meydana geldiği 36 gün tespit edilmiştir. Bu günlere ait METAR ve SPECI verileri incelendiğinde konvektif fırtınaların meydana geldiği gün sayısı 5 iken konvektif olmayan fırtınaların meydana geldiği gün sayısı 31’dir. Bakıldığında LTFM’de meydana gelen rüzgar ortalama değerinin ve hamle değerinin en fazla olduğu gün olarak 29 Kasım 2021 tarihi tespit edilmiştir. 11:05 UTC’de rüzgar 210 dereceden ortalama (10 dakikalık) 47 knots ve hamle değeri olarak da 68 knots ölçülmüştür. Hakim rüyet 6000 m’ye kadar düşmüş, hafif şiddetli sağanak yağmur (–SHRA) ile birlikte savrulan toz (BLDU) hadiseleri rasat edilmiştir.