Yüksek Voltajlı Elektrik Enerjisi İletim Hattı Projelerinde İrtifak Kamulaştırması

Abstract

Yüksek voltajlı elektrik enerjisi iletim hatlarında kamulaştırma maliyetleri oldukça yüksek miktarlara ulaşmaktadır. Bu hatlarda kamulaştırma işlemleri mülkiyet kamulaştırması ve irtifak hakkı kamulaştırması olarak iki türde yapılır. Pilon yerleri ve trafo merkezleri için mülkiyet kamulaştırması yapılırken, enerji iletim hattı kablolarının altında ise irtifak hakkı kamulaştırması yapılmaktadır. İrtifak kamulaştırmasında, taşınmaz maliklerinin mülkiyetinde kayıp yoktur, fakat taşınmaz kullanımında kısıtlamalar meydana gelmektedir. Bu nedenle hattın geçişi nedeni ile parselde meydana gelen değer düşüklüğü hesaplanarak, bu değer düşüklüğü taşınmaz malikine irtifak kamulaştırma bedeli olarak ödenir. Bu çalışmada değer düşüklüğüne etki eden faktörler ve bu faktörlerin değer düşüklüğünü nasıl etkilediği incelenmiştir. Bu amaçla değer düşüklüğüne etki eden faktörler ve bu faktörlerin ağırlıkları belirlenmiş, her faktör için puanlama esasları getirilmiştir. Daha sonra değer düşüklüğünü belirlemek amacıyla, bu ağırlıklar ve puanlar nominal değerleme metoduna uyarlanmıştır. Önerilen modelin başarısını değerlendirmek üzere örnek bir çalışma yapılmış ve elde edilen veriler mahkeme bilirkişileri tarafından belirlenen değer düşüklüğü oranları ve piyasa araştırmaları ile belirlenen değer düşüklüğü oranları ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak önerilen modelin değer düşüklüğü belirlemesinde önemli bir adım olacağı ve daha doğru sonuçlar üreterek kamu kaynaklarının daha iyi kullanılabileceği belirlenmiştir.