Gemi işletmeciliğinde satın almanın yönetimsel ve operasyonel boyutunun yarı yapılandırılmış görüşmelerle analizi

Abstract

Gemiler tarafından ihtiyaç duyulan malzeme taleplerinin alınmasından gemiye ulaştırılmasına kadar geçen süreci kapsayan satınalma, gemi işletmeciliğinin en önemli maliyet bileşenini oluşturmaktadır. Bu sürecin yönetilmesi gemilerin sefer ve liman belirsizliklerinden dolayı oldukça karmaşık olabilmektedir. Bu çalışma da yazarlar, satınalma yönetiminin yönetimsel ve operasyonel boyutlarını analiz etmiştir. Bu amaçla, 15 farklı gemi işletme firmasından 35 satın alma uzmanı ile yarı yapılandırılmış sorular üzerinden görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerden çıkartılan en bariz bulgu satın alma kararlarında sıklıkla geleneksel yönteme yani tecrübeye başvurulduğu görülmüştür. Gemilerin yoğun programı ve gemi adamlarının yoğun temposu altında gemi stokları düzenli olarak kayıt altına alınamamaktadır. Böylece, karar vericiler, veriye dayalı karar vermekten ziyade tecrübelerine dayanarak karar vermektedir. Araştırmaya katılan denizcilik işletmelerinde, bir satın alma personeli yaklaşık 5 gemi-satın alma sürecinin yönetilmesinden sorumludur. İşletmelerde en az 3 tedarikçiden teklif alma, fiyat-kalite karşılaştırması yapma, uygun fiyatlarla iyi kalite malzeme tedariki yapma, satın alma stratejileri oluşturma ve tedarikçi ağını genişletme gibi sınırlı sayıda satın alma stratejisine başvurulmaktadır.