Farklı Eğim Koşullarına Sahip Yağış Simülatörlerinde Yağış Şiddetinin Alansal Dağılımın İncelenmesi

Abstract

<p>Yağış Simülatörleri (YS), özellikle hidrolojik ve jeomorfolojik çalışmalarda laboratuvar ortamında uzun yıllardır kullanılan önemli sistemlerdir. Bu sistemler, yağışın süresi, şiddet ve tekrarlanabilirliğini sağlayarak ve çevresel değişkenleri yönlendirerek kontrol etme imkanı sunar. Ayrıca, doğal yağışı beklemeye gerek kalmadan araştrmaların yapılabilmesini sağlayarak araştırma maliyetlerini ve süresini azaltır. Ancak YS'lerin birçok avantajına karşılık eksik yönleri de mevcutur. Bunlar arasında en önemlilerinden biri yağış şiddetinin tüm kanal boyunca tek bir değer olarak alınması ve alansal yağış şiddet değişiminin belirlenmemesidir. Özellikle erozyon, sızma ve drenaj gibi alansal değişimlerin kritik öneme sahip olduğu çalışmalarda, yağış şiddetinin alansal değerlendirilmesi daha gerçekçi sonuçlar sağlayacaktır. Bu çalışmada, tüm kanal alanı boyunca 80 mm/saat'lik yağış şiddetine sahip olan bir kanal, enine-boyuna eğim durumlarında ve etkin alan seçimi için belirlenen 9 alt alanda incelenmiştir. Gerçekleştirilen deneyler yağış şiddetinin kanal alanı boyunca bölgeden bölgeye önemli ölçüde değiştiğini göstermiştir. Yağış simülatörlerinin kullanıldığı çalışmalarda, tüm alan için tek bir yağış şiddeti değeri verilmesinin önemli ve çeşitli değişimleri kaçırdığı tespit edilmiştir. Enine yönde özellikle kanalın orta bölgesinde yüksek yağış şiddeti&nbsp; değerleri elde edilmiştir. Bu durumun püskürtücüler nedeniyle kanal merkezinde meydana gelen yağmur damlalarının girişiminden kaynaklandığı ifade edilebilir. Ayrıca dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri de yağış şiddeti ölçüm deneylerinde ölçümsayısının tüm alanı kapsayacak şekilde yerleştirilmesidir. Bu nokta tüm alansal varyasyonların yakalanması, değerlendirilmesi ve etkin kanal alanı belirlenmesi adına oldukça kritik bir öneme sahiptir.<br></p>