Hidrolojik Simülasyon Programı – Fortran (hspf) Modelinin Gelişmekte Olan Bir Ülke İçin Karar Destek Sistemi Olarak Kullanılması – Türkiye’den Örnek Vaka İncelemesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı detaylı bir havza modeli uygulayarak iklim ve arazi kullanımı değişiklerinin, seçilen havzanın hidrolojisi ile havzadaki yayılı kaynaklardan gelen kirleticiler üzerindeki etkilerini belirlemektir. Diğer bir amaç ise gelişmekte olan ülkelerdeki araştırmacılara veri erişilebilirliğini, veri toplama maliyetini ve model performansını dikkate alan, veri gereksinimi, model sonuçları, maliyet konularında eşik seviyeleri gözeten, maksimum fayda sağlamak için optimize edilmiş, amaca hizmet eden bir havza modellemesi projesinin tasarımında rehberlik etmektir. Bu çalışmada Köyceğiz havzası için havza hidrolojisi ve yayılı kirlenme karakterizasyonu ile iklim ve arazi kullanımı değişikliklerinin havzanın hidrolojisi ve yayılı kaynaklardan gelen kirletici yükleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla Better Assessment Science Integrating point and Non-point Sources (BASINS) ve Hidrolojik Simülasyon Programı-Fortran (HSPF) kullanılmıştır. En İyi Profesyonel Yargı (Best Professional Judgment, BPJ) yöntemi ve literatür taraması sonuçları kullanılarak, veri, maliyet ve Model Performans İndeksi arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Bu ilişkilerin belirlenmesinde kanıtın ağırlığı (Weight of Evidence, WoE) analizi baz alınmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde kullanmak amacıyla, minimize edilmiş veri gereksinimi, göreceli olarak düşük maliyet ve model sonuçlarının kabul edilebilirliğini içeren BASINS/HSPF uygulamasını kapsayan bir hipotez geliştirmek için nesnel kanıtlar ileri sürülmüştür.The aim of this study is two folds. The primary aim of the study is to apply a detailed watershed model for the quantification of climate and land use change impacts on the hydrology and NPS pollution in the case study watershed in a developing country. Secondly, it aims to develop a pathway for researchers in developing countries that takes into account the data availability, cost of data collection and model performance to design a watershed modelling project tailor made to the specific modelling objectives based on a threshold level of data requirement, model results and cost, optimized for maximum benefit. In this study Better Assessment Science Integrating point and Non-point Sources (BASINS), and Hydrological Simulation Program-FORTRAN (HSPF), are used for the characterization of watershed hydrology and diffuse pollution and quantification of the effects of land use and climate change on the hydrologic regime and NPS pollutant loads in the Koycegiz watershed, Turkey. Based on the Weight of Evidence (WoE) analysis; Best Professional Judgment (BPJ) in modeling experience and literature review are used to define the relationships between Data, Cost and Model Performance Index and objective evidences are put forth to develop a hypothesis incorporating an application scenario for BASINS/HSPF application in a developing country identifying the minimum data requirement, corresponding relative cost and acceptability of model results, respectively.