Gündelik Hayatın, Mekan Pratikleri İle İlişkisinde Yeni Kamusal Alanların Yorumlanması: Alışveriş Merkezleri

Abstract

Yaşamsal ilişkiler ile kent arasındaki ilişkide mekan ve mekanın organizasyonuna yeni anlamlar yüklenmektedir. Toplumun süreç içinde geçirdiği teknolojik, politik, ekonomik ve sosyal alanlardaki tüm gelişmeler, kentin fiziksel ve sosyal biçimlenişini yönlendirmektedir. Günümüzde, her türlü tüketimin merkezi olma yönünde değişen kentler, küresel ekonomik ve sosyo-kültürel güçlerin yönlendirmesiyle birbirlerine benzemek doğrultusunda bir yönelimin etkisi altında kalmışlardır. Bu değişimlerin ışığı altında gittikçe önemi artan yeni mimari tipolojilerden olan alışveriş merkezlerinin oluşumu ve kent içi durumu ile kentsel yaşam biçimlerinin gündelik hayat pratiklerinin üzerindeki etkisi dikkat çekmektedir. Küresel sermayenin de etkisiyle neredeyse kentsel yaşamın her alanını işgal eden alışveriş kavramı artık kentin çok büyük bir kısmını bu yönelimin çevresinde biçimlendirmekte, toplum hareketlerini yönlendirerek tüketimi arttırmak amacıyla toplumsal mekanlara seri bir şekilde eklenip kentsel mekanı değiştirmektedir. Kentlerin fiziksel ve sosyal biçimlenişinde önemli bir işleve sahip olan mimarlık pratiği de mekansal örgütlenmesini bu yeni biçimleniş etrafında şekillendirmektedir. Tüketim toplumu olarak adlandırılan günümüz toplumunda mimarlık ürünleri toplumsal yapı içindeki değişimlerin izlendiği fiziksel mekanlar olmuşlardır. Tez çalışmasında, günümüzün yeni kamusal mekanları, kapitalizm ile önem kazanan tüketim kültürünün mekansallaşmasına en büyük tesiri olan yeni mimarlık ürünlerinin alışveriş merkezlerinin ortaya çıkışının sebepleri, mekan kavramındaki değişim ve geleceğin yeni mekanlarının irdelenmesi hedeflenmektedir.

Change occurs in time in a cyclic dimension; the distinctive interaction between vital relations and the city bring out new dimensions to space and space organization. Technological, political, economical and social developments of the society in its evolutionary process have been shaping the physical and social formation of the city. Contemporary cities, which started to be consumption centers, have been under the influence of a tendency as to resemble one another due to the impact of global economical and socio-cultural forces. In the light of these changes, as one of the new and affective architectural typologies, shopping malls attract attention due to their formations, positions in the city, and the affect of urban living forms on daily life experiences. The first part of the thesis will focus on the concepts of city, space and public domain while the second part will discuss the change in the historical process and the interaction with the city. The third part of the thesis will underline how this change triggers the city and the space. The thesis aims to examine the change and transformation of space, and the social and economical dynamics causing this process. The reason of shopping malls emergence, which are the new public spaces of our contemporary lives and the new architectural products that are crucial for the transformation of consumption culture into spatial formations, will be questioned. The change in the notion of space and spaces of the new era will be studied.