Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11527/15219
Title: Kapasite Alanları: Bağlamada El İle Çalma
Other Titles: Capacity Areas Based On Performance: Techniques Of The Bağlama Played Without Plectrum
Authors: Kurtişoğlu, Belma
Çalışkan, Faruk
Müzikoloji
Musicology
Keywords: Bağlama müziği
Bağlama ve egzersizler
Bağlama
Müzik aletleri
Türk Halkbilim
Bağlama music
Baglama Studies
Baglama
Musical instruments in Turkey
Folklore
Issue Date: 2018
Publisher: Sosyal Bilimler Enstitüsü
Institute of Social Sciences
Abstract: Bu çalışma, Türkiye’de halk müziği içerisinde önemli bir temsiliyet kazanmış bağlama çalgısının, icra eden (performer) kişi doğrultusunda nasıl şekillendiğine yönelik bir anlama niyeti taşımaktadır. Bu durumu irdeleyebilmek için de bağlama çalgısının icra modellerinden biri olan el ile çalma tekniği seçilip, bu tekniği kullanan icracıların, performans kapasitelerini oluşturan katmanların ilişkisel bir bütünlüğü var mıdır sorusu üzerinden şekillendirilmek istenmiştir. Odak alınan müzikal karakterlerin el ile çalma tekniğine katkıları ve bunu temsil etme şekillerine göre düşündüğümüzde, kent-kırsal ayrımı üzerinden bir bakış açısının doğru olmayacağından dolayı icracıları ele alırken iki metafor oluşturulmuştur. Birincisi, performansın oluşumuna kaynaklık eden zamansal alanlar olarak isimlendirmek tercih edilmiştir. İkinci perspektif ise, performansın sunumunun ve işlevinin etkili olduğu alanlar şeklinde ifade edilmiştir. Sonrasında bu bölümler içerisinde el ile çalma modelinin genel icra özelliklerinin oluştuğu ve bu icranın teorik ifade olarak oluştuğu yerlerde teknik olarak ele alınıp birçok müzik düşüncesi ve bulunulan alanın koşullarına göre kendini sürekli şekillendirdiği bir kapasite unsuruna nasıl dönüştüğü incelenmiştir. Ortaya ürün olarak çıkan malzemelerin tasarım sürecinde, sadece teknik bir vurguya ve müzik yapma dürtüsüyle oluşan bir kapasite ürünü olmadığı ve bu katmanların kendi içerisinde beslenerek genel olarak el ile çalma tekniğinin kapasitesinin ortaya çıktığı görülmüştür. Görsel, ses, video ve yazılı olarak incelenen malzemeler doğrultusunda, icracının hangi kapasite alanlarını kullandığına dikkat edilmiştir. Elde edilen veriler paralelinde, ortaya çıkan kapasitelerin tanımlamaları oluşturulmaya çalışılmıştır. Buradan elde edilen alanlar sayesinde, bir icracı ele alınırken sadece tekniğe ve ona vurgu yapan yetenek, beceri, virtöüzite gibi kavramlardan ele alınmayıp, ortaya çıkan kapasite alanları üzerinden performansın nasıl oluştuğuna dikkat edilecektir. Bu alanlar ortaya konulduktan sonra, etnomüzikolojinin çalışma alanlarından performans teorileri kapsamında Bruce Kapferer’in “derin oyun” ve “yüzeysel oyun” yaklaşımları üzerinden ele alınmışlardır. Bu yaklaşım sayesinde, icracının içinde bulunduğu ve etkileşim içerisinde olduğu toplum, birey, müzik evreni, kendi perspektifi doğrultusunda performans üretiminde kendini nasıl şekillendirdiğine dair analizler yapılmıştır. Buradan elde edilen veriler üzerinden görülüyor ki, icracının kendini konumlandırdığı gelenekle, bugün elde ettiği icra kapasitesi, onun derin oyuna veya yüzeysel oyuna dâhil olmasını sağlamaktadır. Böylelikle icracının ortaya koyduğu ürünler her iki alanın inceleme özelliklerine göre ele alınıp, elde edilen verilerle dâhil olduğu kapasite alanları tanımlanabilir. Genelde makro bir bakış açısına sahip olan kapasite tanımı, el ile çalma tekniğini sunan kişiler incelenerek bir kavramlar bütününe dönüşmüştür. Bu çalışma sayesinde, performansı meydana getiren katmanlara daha mikro ölçekte yaklaşılmış ve performansın ne olduğundan çok, nasıl olduğuna dair mikro bir perspektif sunma imkânı tanınmıştır.
This study intends to understand how the "bağlama instrument", which has gained an important representation in folk music in Turkey, is shaped in the direction of the performer. In order to investigate this situation, it is desired to select one of the playing models of the bağlama instrument, techniques of the bağlama without plectrum, and to design the players using this technique through the question of whether there is a relational integrity of the layers constituting the performance capacities. Two metaphors were created when we focused on the performances of musical characters based on techniques of the bağlama without plectrum and when we considered them according to the way they represented it, we were dealing with performers because a perspective based on urban-rural segregation would not be correct. The first was chosen as the temporal areas that were the basis for the formation of performance. The second perspective is expressed in the areas where performance presentation and function are effective. Then, in these chapters, it was investigated how the general executive characteristics of techniques of bağlama without plectrum model are formed, and how this performance is handled technically in the theoretical expressions and transformed into a capacity that is constantly shaped by many musical thoughts and conditions of the given area. It has been seen that the material that emerged as a product is not a product of capacity that is formed only by a technical emphasis and a musical impression in the design process, and that these layers are nourished in themselves and the capacity of techniques of the bağlama without plectrum has emerged in general. Attention has been paid to the capacity areas of the performer in terms of visual, audio, video and written materials. In parallel with the obtained data, attempts have been made to define the identifications of the emerging capacities. Through the areas that are gained here, a performer will be noticed not only about the technique and the concepts such as ability, skill, and virtuosity that emphasize it but will pay attention to how performance will be done through the emerged capacity fields. After these areas were composed, they were discussed through Bruce Kapferer's “deep play” and “superficial play” approaches employed by ethnomusicology. Through this approach, analyzes have been made on how the performer shapes himself in performance production in the context of society, individual, music universe, and his perspective, which he is in and interacts with. From the data obtained from this, it is seen that the play capacity that the performer has achieved with the tradition he has positioned himself ensures that he is included in the deep play or superficial play. Thus, the products produced by the performances can be defined according to the inspection characteristics of both fields, and the capacity fields can be defined to include the obtained data. The definition of capacity, which generally has a macro view, has turned into a whole of concepts by examining the people who present techniques of the bağlama without plectrum. Through this work, the layers bringing performance to the stage have been approached at a more micro scale, giving the opportunity to present a micro perspective on how performance is rather than what it is
Description: Tez (Yüksek Lisans) -- İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018
Thesis (M.A.) -- İstanbul Technical University, Institute of Social Sciences, 2018
URI: http://hdl.handle.net/11527/15219
Appears in Collections:Müzikoloji Lisansüstü Programı - Yüksek Lisans

Files in This Item:
There are no files associated with this item.


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.