Yol Kenarlarındaki Ağaçların Trafik Kaynaklı Karbon Aerosolleri Üzerindeki Etkisi

Abstract

Özellikle gelişmekte olan ülkelerde ve mega şehirlerde sayıları sürekli artan motorlu taşıtlar, hava kirliliği kaynaklarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Araç emisyonlarından yayılan ince partikül madde $(PM_{2.5})$, insan sağlığı ve çevre üzerinde olumsuz etkileri olan önemli bir kirleticidir. $PM_{2.5}$ kirleticisinin önemli bileşenleri Organik Karbon (OK) ve Elementel Karbon’dur (EK). Bu çalışmada; $PM_{2.5,}$ OK ve EK seviyeleri, İstanbul’da yoğun araç trafiğine sahip bir noktada Mart ve Mayıs 2016 döneminde incelendi. Ayrıca aynı nokta 2016 yılı Mayıs ve Haziran aylarında ölçüm istasyonu yanına ağaçlar dikildikten sonra yeniden incelenmiştir. Ağaçlar dikilmeden önceki ortalama ince partikül madde değeri, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Avrupa Birliği (AB) sınır değerlerinin üzerinde olan $33,1±8,2 ?g/m^3$ olarak ölçülmüştür. Bu çalışmanın yapıldığı dönemde OK ve EK konsantrasyonlarının ortalaması $6,5±3,7 ?g/m^3 ve2,3±1,5 ?g/m^3$ olarak bulunmuş, ağaçların dikiminden sonra ise ince partikül madde ortalama değeri $25,3±4,5?g/m^3’e düşmesine$ rağmen hala DSÖ ve AB sınır değerlerinin üzerindedir. Bu dönemde ortalama OK ve EK konsantrasyonları ise sırasıyla $6,7±4,1 ?g/m^3ve 2,6±0,8 ?g/m^3$ olarak bulunmuştur. Bu çalışmada, yoğun araç trafiğinin olduğu mega şehirlerde $PM_{2.5}$seviyesine yol kenarına dikilen ve partikül tutma özelliğine sahip ağaçların olumlu etkisinin olduğu gözlenmiştir. Ancak, OK ve EK konsantrasyonlarında, çok daha küçük boyutları nedeniyle anlamlı bir değişim görülmemiştir.