Kimyasal Uygulamalarının Kuzey Kıbrıs Yapı Taşlarının Dürabilitesi Üzerine Etkisi

Abstract

Bu çalışmada; Kıbrıs koşullarında kullanılmakta olan Karpaz, Meluşa ve Buri taşlarının yapıda kullanılabilirliğinin, dayanıklılığının ve hizmet ömrünün arttırılması olanakları araştırılmıştır. Çalışma üç aşamada gerçekleştirilmiştir: 1. Ocaktan alınan taş numunelerinin özelliklerinin belirlenmesi; 2. Taşların durabilitesinin ıslanma-kuruma, donma-çözülme çevrimleri, asit çözeltisi, UV ve tuz kristallenmelerine dayanıklılık deneyleri ile tespit edilmesi 3. Kimyasal uygulamalarla yapılan sağlamlaştırma çalışmaları ve kimyasalların eskitme deneyleri sonrası etkinliğinin değerlendirilmesidir. Ocaktan elde edilen taşlara Koruyucu kimyasal (K1) ve sağlamlaştırıcı + koruyucu kimyasal (K2) uygulanmış, her birinde 15 dakika daldırma yöntemi ve dört hafta polimerizasyon süresi tatbik edilmiştir. Sonuçta, ocaktan alınan Karpaz taşı, Meluşa taşı ve Buri taşı numunelerinin kireçtaşı olduğu, hava kirliliği ve atmosferik etkiler sonucunda fiziko-kimyasal bir bozulmaya uğradığı belirlenmiştir. Kimyasalların uygulanması ile su emme oranlarının % 90 azaldığı, birim hacim kütlelerinin % 1-2 arttığı, ultrases hızlarının yaklaşık % 5-10 arttığı ve basınç dayanımlarının % 20-50 arttığı bulunmuştur. Ayrıca, kimyasal uygulanan numunelerin, yapılan eskitme deneylerinden kimyasal uygulanmayan numunelere göre daha az etkilendikleri görülmüştür.In this study, the usability, durability and the possibility of prolonging the physical (utility) lives of Karpaz, Meluşa and Buri stones, used under Cyprus conditions, were researched. The study was conducted in three phases: 1. Determination of the characteristics of the stone samples taken from the quarries; 2. Conversion of wetting-drying, freezing-thawing of stones’ durability, proving their resistance to acid solutions, UV and salt crystallization via resistance tests; and 3. Reinforcement studies conducted via chemical applications and the evaluation of effectiveness of chemicals as a result of aging tests. The stones obtained from the quarries are applied protective chemical (P1) and strengthening + protective chemical (P2), immersion method for 15 minutes and a polymerization period of four weeks were applied for each stone. As a result, the samples of Karpaz Stone, Meluşa Stone and Buri Stone taken from the quarries were determined to be limestone and were exposed to physical deformation and chemical decomposition as a consequence of air pollution and atmospheric effects. With application of chemicals, their water absorption rates were found to decrease by 90%, unit masses to increase by 1-2%, their ultrasound speeds to increase by approximately 5-10% and their pressure resistance was found to increase by 20-25%. Furthermore, the samples applied with chemicals were observed to get less effected from the aging tests compared to those not applied with chemicals.