Sidney Uluslararası Havalimanı'nın (AMO) gök gürültülü fırtınalarının araştırılması

Abstract

Avustralya'nın Sidney Şehri'nde gök gürültülü fırtınalar Avustralya'da can ve mal güvenliği açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Sidney Bölgesi için kaydedilen şiddetli fırtına raporlarından oluşan çok sayıda geniş bir veritabanı oluşturulduğu görülmüştür. Birçok ülkede olduğu gibi Avustralya'nın Sidney şehrinde de meydana gelen gök gürültülü hava hadiseleri, günlük yaşamda meydana getirdiği önemli aksamalar, ekonomik zararlar, havacılık hizmetlerinde sebep olduğu birçok gecikme, erteleme ve uçuş iptalleri sebebiyle her yıl çok sayıda maddi ve manevi zarar yaşanmaktadır. Sonuç olarak söylenilebilir ki gök gürültülü hava hadiselerinin meteorolojik açıdan incelenmesi bazı hükümet organları, sigorta şirketleri, havacılık hizmetleri, acil servis hizmetleri için de olumsuz hava koşullarına karşı alınabilecek önlemler ve maddi kayıpların önüne geçilebilmesi için alınabilecek kararlarda çok değerli bir kaynak görevi göreceğine kuşku yoktur. Bu çalışmada, 2005-2023 periyodu için gözlemlenen gök gürültülü fırtına hadiselerinin kullanıldığı veriler yardımıyla gök gürültülü hadiselerinin yaşandığı gün sayıları, süreleri belirlenerek trend eğilimleri oluşturuldu ve analiz edildi. Ele alınan gök gürültülü hadiseler hafif, orta ve şiddetli olmak üzere şiddetlerine göre gruplandırılmıştır. Orta şiddetli gök gürültülü fırtına hadiselerinin, orta ve hafif şiddetli hadiselerden daha çok meydana geldiği görülmüştür. Bu çalışmada Avustralya Meteoroloji Bürosu' nun Yeni Güney Galler (NSW) Bölge Ofisi'ne bağlı Sidney Havalimanı (AMO) tarafından düzenlenen METAR ve SPECI rasatları kullanılmıştır. Gözlemlenmiş fırtına gün sayılarının zaman serilerinde ve ortalama sürelerinde azalan bir trend eğilimi tespit edilmiştir. Mann-Kendall ve Sen'in Eğim Trendi yöntemi çalışmaları %5 anlamlılık düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte, her geçen gün dikkatleri üzerine daha da çeken iklim değişikliği konusuna ışık tutmayı hedefleyen, meteorolojik olayların tabiatını da göz önünde bulundurularak, değişikliklerin insan kaynaklı iklim değişikliğine ne kadar doğru atfedilebileceğini gösteren önemli çalışmalar vardır. Bu çalışmalara benzer şekilde, iklim değişikliği fenomeninin fırtına olayları ve iklim parametrelerine olan ilişkisini inceleyebilmek için günlük maksimum ve minimum sıcaklık (1946-2023), yağış (1954-2023) verileri de kullanılarak zaman serisi analizleri yapılmış ve sonuçlar ayrıntılı olarak incelenmiştir. Aylık analizlerde yağış ortalamalarının aydan aya ve zaman serileri boyunca farklılıklar gösterdiği gözlenmiştir. Sonuçlarda, minimum sıcaklıklarda yükselişe işaret eden bir durumun varlığı gözlemlendi. Kaydedilen gök gürültülü hadiseli gün sayılarından elde edilmiş zaman serilerinde azalış trendleri gözlenmiş fakat toplam TS hadisesi sayılarında bir trend varlığı gözlemlenmemiştir.