Üç boyutlu düzensiz bir yapı sisteminin deprem performansının irdelenmesi

Abstract

Bu tez kapsamında, üç boyutlu düzensiz bir yapı sisteminin doğrusal ve doğrusal olmayan analizleri DOC3B yapı analiz programı ile gerçekleştirilmiştir. Analizi için tasarlanmış olan yapıda kat planının sadece üst köşe elemanlarında birer perde eleman bulunmaktadır. Bu tip bir perde yerleşim seçimi ile yapı örneğine burulma düzensizliği kazandırılmıştır.Gerçek yapıyı doğru bir şekilde modellemek, doğru sonuçlar elde edebilmek için oldukça büyük önem taşımaktadır. Bu sebepten ötürü her bir yapı elemanı da hassas bir şekilde modellenmek zorundadır. Modelleme sırasında kirişler ve kolonlar çubuk eleman olarak modellenmektedirler, perdeler ise levha eleman kabul edilirler. Alternatif olarak ise perde elemanlar bazı basitleştirmeler sonucu çeşitli tekniklerle modellenebilmektedirler.Perdelerin modellenmesi için pek çok metot geliştirilmiştir. En bilinen modelleme metodu, geniş orta dikme kolon modelidir. Rijit kirişler ise, perdenin bulunduğu bölüm boyunca devam eder ve orta kolonun üst ucunda birleşirler. Bir diğer model, geniş orta dikme kolon modeline benzeyen gergili çerçeve modeldir. Orta dikme modelde bulunan elemanlara ek olarak yerleştirilmiş, uçlarında dönme serbestliği olduğu kabul edilen iki çapraz eleman perde alanının bir ucundan diğer ucuna kadar devam ederler. Bir başka modelde ise, perdenin her iki ucuna perde rijitliğinin yarısına sahip iki kolon eleman yerleştirilmesi ve perdenin kaldırılmasından ibarettir. Kolon elemanları üst noktalarından birbirine rijit bir kiriş bağlamaktadır. Bu tez kapsamında gerek perdelerin şekil yapısından ötürü, gerekse çerçeve sistemine uygunluğundan ötürü geniş orta dikme kolon modeli kullanılmıştır.Yapının modelleme metoduna karar verdikten sonra DOC3B programının sonuçlarının doğruluğu irdelenmiştir. Bunun için, hesap sonuçlarına güvenilen bir paket program, SAP2000 kullanılmıştır. Doğrulama için her iki programda örnekler oluşturulmuş, hem statik hem de dinamik analiz sonuçları karşılaştırılmıştır. Oluşturulan örnek modellerden ilki tek katlı tek açıklıklı bir yapı, diğeri ise tez sırasında irdelenen düzensiz perdeli betonarme yapıdır. Statik analizler sonucunda kesit tesir değerleri ve deplasman değerleri, dinamik analizler sonucunda ise modlara ait titreşim periyotları yeter derecede yakın sonuçlar vermiştir.Program doğrulaması tamamlandıktan sonra yapı sistemi üç ayrı yapı modeli olarak tasarlanmış ve her bir modele sabit tek modlu itme analizi uygulanmıştır. Oluşturulan yapı modelleri, perdeye komşu olan kiriş ve döşemelerin farklı varyasyonlarından oluşmaktadır.