Dikey Bütünleşme Stratejisinin Belirlenmesinde İşlem Maliyeti Teorisi Ve Kaynak Temelli Yaklaşımın Karşılaştırılması

Abstract

Çalışmada dikey bütünleşmeyi etkileyen önemli yaklaşımlardan olan İşlem Maliyeti Ekonomisi ve Kaynak Temelli Yaklaşım incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı iki ayrı teorinin dikey bütünleşme kararları üzerindeki etkisini incelemek ve literatürdeki mevcut araştırmalarda kullanılan bakış açılarından yararlanarak dikey bütünleşme karar modellerini karşılaştırmaktır. Çalışma kapsamında geliştirilen modelde literatürdeki çeşitli bulgular Kesinlik Faktörleri Teorisi kullanılarak birleştirilmiştir. Bu teoriye göre, her bir unsurun firmanın dikey bütünleşme stratejisinde etkili olma derecesinin kesinlik değeri belirlenmiştir. Bu değerler belirlenirken, literatürden elde edilen bulgulardan yararlanılmıştır. Böylece, işlem maliyeti teorisi ve kaynak temelli yaklaşım unsurlarının hangi kesinlik derecesi ile firmanın dikey bütünleşme yapma kararını etkileyeceği hesaplanmıştır. Oluşturulan model, on beş firmada altmış adet ürün ve hizmetin dikey bütünleşme kararlarına uygulanmıştır ve söz konusu ürünler için izlenmesi gereken dikey bütünleşme stratejilerinin kesinliği belirlenmiştir. Modelin test edilmesi ile elde edilen temel sonuç, teorilerin firmalar için önerdiği kararların birbirinden farklı olduğu ve firmaların kendi verdikleri karar ile kaynak temelli yaklaşımın ortaya koyduğu kararların benzerlik gösterdiğidir.This study examines the effects of resource based approach and transaction cost economy, both becoming increasingly important in the last years, on vertical integration which is a growth strategy. The aims of this study are to examine the two different theories’ effects on vertical integration decisions and compare vertical integration decision models by utilizing current approaches used in researches and literature. Articles related to vertical integration and these theories are analyzed in this thesis. The findings of these articles gathered and this information is used to define certainty factor’s of each criteria. Created model applied to 15 companies and 60 products’ or services’. As a result, it is stated that resource based approach and respondents’ personal opinions have closely matched but the results of the two theories are different.