TanDEM-X12m Sayısal Yükselti Verisine Dayalı Toprak Erozyonu Tespiti (Rusle)

Abstract

Toprak dunya uzerinde en onemli dogal kaynaklardan biridir. Son elli yil icerisinde topragin degradasyonunu belirleme adina dunya capinda yogun bir caba sarf edilmektedir. Bu calisma da Karadag’in (Fethiye) guneyinde Akcay Havzasi’nda RUSLE yontemi ile toprak kaybini hesaplayan ve Sayisal Yukselti Modeli (SYM) verilerini yontem kapsaminda karsilastiran bir bakis acisi ortaya koymaktadir. RUSLE yontemi, topografik (LS), iklimsel (R), bitki ortusu (C), toprak erodobilite (K), toprak koruma yontemleri (P) gibi parametreleri esas alarak calisma Cografi Bilgi Sistemleri (CBS) yardimiyla alanda meydana gelen toprak kaybini tespit edebilmektedir. Akcay Havzasi’nda toprak kaybini elde edebilmek adina, TanDEM-X12m SYM verisi kullanilmistir, ALOS12.5m ve SRTM30m SYM verileri ile de karsilastirilmistir. Toprak kaybinin alansal dagilimi, egim dereceleri (r=0.62) ve R faktor ile pozitif bir iliskiye sahiptir. Akcay Havzasi’nda guneyden kuzeye kisa mesafede (15 km) yukselti arttikca, yagis ve akis bununla beraber artmaktadir. Akcay Havzasi dar ve derince yarilmis V sekilli vadilerle karakterize olmaktadir ve bu durum sonucunda, LS faktorun kisa mesafede artmasi, erozyonu hazirlayici en onemli faktor oldugunu gostermektedir. Yapilan bu calismayla beraber, TanDEM-X12m SYM verisinden uretilen sonuclara gore calisma alaninda ortalama 28 ton ha-1 yil-1 toprak kaybi meydana geldigi tespit edilmistir.