Dünyada Ve Türkiye'de Kamu Özel Sektör Ortaklığı Uygulamaları Ve Örnek Bir Projede Modelin Finansal Ve Genel Avantajlarının İncelenmesi

Abstract

Türkiye son 20 yıldır çok hızla gelişmekte ve kentleşmektedir. Avrupa Birliği (AB) ile tam üyelik müzakerelerinin başlaması ile bu gelişme hızında ve ihtiyacında yeni bir döneme girilmiştir. Bu sebeplerle Türkiye’nin altyapı yatırımları ihtiyacı çok büyük oranlarda artmıştır ve artmaktadır. Bugüne kadar, neredeyse tamamen, kamu tarafından gerçekleştirilen bu yatırımlar için artık kamu, gerek mevcut iç ve dış borç yükü ve gerekse de bütçe kapasitesine getirilen sınırlamalar nedeniyle kendi yatırım sınırlarına gelmiştir. Ülkenin artan altyapı yatırım ihtiyacının tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kısmen özel sektör katılımı ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasında bu amaca yönelik yapım ve finans modelleri incelenmektedir. İkinci bölümde ülkenin ihtiyacı olan altyapı yatırımlarının gerçekleştirilmesinde, dünyada özellikle son 20 yıldır sıkça kullanılmakta olan Kamu Özel Sektör Ortaklığı (KÖO) modelinin özellikleri ve dünyada ve ülkemizdeki uygulama alanları anlatılmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, önce, dünyadaki ve ülkemizdeki KÖO modelli projelerden örnekler verilmektedir. Daha sonra, örnek bir şehiriçi raylı toplu taşım projesinin uygulanmasında, ülkemizde altyapı yatırımlarının gerçekleştirilmesinde halen ağırlıklı olarak kullanılan, Klasik Satınalma (KS) modeli ile bu tezin konusu olan, KÖO modelinin, genel ve finansal açıdan karşılaştırması yapılmaktadır. Çalışmanın son bölümündeki sonuç ve öneriler kısmında ise, Türkiye’de kamunun mal ve hizmet tedarikinde, artık yıllardır neredeyse tek uygulanan metod olan KS modelinin yanında, proje özellikleri uygun ve büyük bütçeli ile altyapı projelerinde KÖO modelinin de uygulanmasının gerekleri ve faydaları belirtilmektedir.Turkey has developed and urbanized very rapidly for tha last twenty years. With the start of the European Union negotiations, Turkey has entered a new era regarding this development speed and the related necessary infrastructure needs. The Public sector has been traditionally the sole supplier for these services but it has reached its limits because of its existing huge inland and outland debt log and its budgetary constraints. The increased infrastructure needs of Turkey shall be partly covered by the private sector involvement just like in all other parts of the world. The widely used application and financing methods related with this approach have been investigated in this Thesis. In the second part, the specifications of the Public Private Partnership model has been stated and its application areas have been explained. In the third part of the Thesis many examples around the world have been given and the general and financial comparison of the model with the Standart Procurement model has been done on a sample urban mass rail transport system project. The needs and the advantages of the PPP model for the usage in the suitable size and format infrastructure projects in Turkey are stated in the last part of the thesis.