Azgelişmiş sosyo-ekonomik yapılarda kentleşmenin getirdiği çevre sorunları : İstanbul örneği

Abstract

Kent; kalabalık, yoğun olarak birarada bulunan, kalıcı insan topluluklarının ortaya koyduğu sosyo ekonomik ve siyasi bir bütündür. Dünyanın her yerinde kent ve kentleşme uygarlığın bir özelliğidir. Bu çalışma günümüz istanbul'unu bu bağlamda anlayabilmek açısından ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde kent olgusunun kapsadığı geniş kavramların tanımlanması yapılmıştır. Nüfus ve göç hareketi, kentlerin kademel enmesi ve ölçekleri, ardından ise kentin taşıdığı ekonomik, sosyal ve kültürel anlamı değerlendirilerek; bütün bu oluşumların fiziksel görüntüsü olan kentin doğa kanunları ile içice olan tasarım prensipleri, mimarlık eylemi ile beraber ortaya konmuştur. Üçüncü ayırım, günümüz gelişmekte olan ülkelerin kentlerinde çarpık gelişmenin geri kalmışlık çerçevesinde incelenmesini içermektedir. Azgelişmişliğin tarihsel temelleri, Batı dünyasının uyanışı, emperyalizm ve geleneksel kent yapısına etkileri değerlendirilmiş ve gelişmekte olan ülkelerin genel olarak sosyo-ekonomik yapıları saptanmıştır. Ardından ise, bu bağlamda azgelişmiş ülke kentlerinin günümüzdeki durumu ortaya, konmuştur. Bu ülkelerdeki metropol i teni eşme süreci ve kentin istihdam yapısı bel iri enmişt ir. Dördüncü bölüm, istanbul için yapılan değerlendirmeyi kapsamaktadır. istanbul'un tarihi ve istanbul'da planlama çalışmalarını içeren genel bir anlatımdan sonra istanbul'a göç ve konut sorunu ele alınmış, ardından kentte birlikte tüketim olgusunun ve ülkenin ekonomik yapısı ile yakından olan ilişkisi saptanmıştır. istanbul'un günümüzde yaşadığı geniş çaplı çevre bozulması ve yozlaşması; hava kirliliği, su kirliliği, katı atık kirliliği, gürültü kirliliği ve orman alanların tahribi açısından değerlendirilerek ortaya konmuştur. istanbul'un sahip olduğu kültür varlıklarının günümüzdeki tahrip süreci ve yüksek yapılaşmanın etkileri de bu bağlamda değer lend iri 1 mistir. Sonuç olarak da, kentlerin ve özelde İstanbul'un toplumsal kalkınmadaki yerinin ancak gelişmelerinin pl anlanabi Imesi ile mümkün olabileceği ifade edi 1 mistir.City is a dense, sizeable, permanent aggregation of people forming a social, economic and a political unit. The city is the characteristic phenomenon of civilization all over the globe. In the developing third world countries though, rapid flow of rural population to the cities, with better economic expectations being the major motive, the problems that are been confronted are prominent. In these countries creation of jobs in the modern sector is very limited, concerning the rate of immigration in general. Under these circumstances, new comer is been employed either artificially in the public sector or in the marginal sector. In these economies urbanization is a process, free of industrialization and in one certain aspect, brings distortion to city's morphology. City has an economic meaning. Urbanization, being the main reason of spatial concentration of various degrees of human population, decreases transportation costs among socially interrelated individuals. On the other hand, making mass production possible and causing externalities in economy, city formation is a very important factor on reducing the costs of goods and services that are been produced. The variety of specialized job opportunities that a city can offer, gives chance to individuals with different abilities and talents to be more efficient with their occupation. Being a premise for innovation, city life fosters creative thinking. The variety of goods and services offered in a city assists the consumer to get the maximum utility from the money that is to be spent for various needs. Ever since Adam Smith, economists have recognized three factors of production: land, labour, and capital.