Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi

Abstract

Son iki asırda Endüstri Devrimin hızlandırdığı üretim ve tüketimle doğal kaynaklar Dünya genelinde kontrolsüzce tüketilmiştir ve hala tüketilmeye devam etmektedir. Özellikle 1980’lerin sonlarından itibaren günümüze kadar hızla tükenen Dünya kaynaklarının sürdürülebilir kullanılması için yerel ve küresel ölçekte birçok girişimde bulunulmuştur. Ancak bu girişimlere rağmen son çeyrek asrın Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma raporları incelendiğinde etkili bir sonuç alınamadığı ortaya çıkmıştır. Bu sebeple bu çalışmanın amacını kent planlamada etkili sürdürülebilir bir kentleşme için gerekli ilkelerin ne olduğunu bir endeks modeli üzerinden ortaya koymak oluşturmuştur. Bu endeksi oluştururken çalışma kapsamında öncelikle sürdürülebilir kentleşme üzerine derinlemesine bir literatür araştırması yapılmıştır. Ardından küresel ölçekte başarılı sürdürülebilir kent girişimleri incelenmiştir. Boşluk analizi yöntemi ile sürdürülebilir kentleşme politikalarındaki küresel eksiklikler tespit edilmiştir. Bu tespitler literatür bulguları ile birleştirilerek özellikle yerel yönetimler için sürdürülebilir kentleşme girişimlerini ölçebilecek ve bu konuda eksikliklerini ortaya koyabilecek kapsamlı bir endeks modeli oluşturulmuştur. Oluşturulan endeks İstanbul yerel yönetimleri son yıllardaki kentleşme girişimleri bağlamında sınanmıştır.