Türkiye’de Fon Akımlarının Kontrolü: Sermaye Piyasalarında Bankalar Ve Holdingleri

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye'de bankacılık sektörünün en güçlü üyeleri olan ticari bankaların sermaye piyasalarını ne ölçüde kontrol ettiği, bu kuruluşların fon talep eden, fon arz eden ve aracılık rolleri göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Türkiye'ye özgü bir diğer olgu olarak, çoğu ticari bankaya çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren holdingler sahiptir. Dolayısıyla, bankaların sermaye piyasalarını kontrolü, bu piyasalardaki kaynaklara belirli holding şirketlerinin ayrıcalıklı erişimi anlamına gelmektedir. Holdinglerin sermaye piyasalarında bankaları ve aracı kurumları vasıtasıyla kurdukları kontrol, söz konusu holdinglerin birikim süreçlerini hızlandırmaya hizmet etmiştir. Bu yapılanma 2000'li yıllarda bankacılık sektöründeki konsolidasyon sürecinde bazı holdinglerin ticari bankalarını yerli ve yabancı sermayeye devretmelerine rağmen devam etmektedir.This study examines the control of commercial banks over Turkey?s capital markets by considering the three roles of banks: fund demanders, fund suppliers and intermediaries. Being unique to Turkey, the majority of the banks have been owned by conglomerates operating in various sectors. Hence, the control over capital markets indicates the privileged access of particular conglomerates to the funds in these markets. The control established through the banks and brokerage houses has served to accelerate capital accumulation of those conglomerates. This structure has persisted so far even though some conglomerates lost their banks to domestic and foreign capital during the consolidation in banking in the 2000's.