Sanayide Enerji Verimliliğinde Son Gelişmeler: Türkiye Örneği

Abstract

Ülkelerin kalkınma sürecindeki vazgeçilmez faktörlerden birisi olan üretimin kesintisiz bir şekilde sürebilmesi için uygun maliyetli, sürekli, güvenli ve temiz enerjiye ulaşabilmeleri büyük önem arz etmektedir. Ülkeler bir yandan büyümeye devam ederken, diğer yandan 2030 için belirlenen 2° ve 2050 yılına kadar karbon nötr hedeflerini göz önüne almak durumundadır. Bu amaç doğrultusunda çeşitli sektörel inovasyonların kullanılması gerekmektedir. Bu derlemede, küresel enerji tüketimi ve karbon salınımının başlıca sorumlularından olan sanayi sektöründeki güncel enerji verimliliği çalışmalarıyla ilgili yerli ve yabancı kaynaklar taranarak, ulaşılan olası çözüm önerileri başlıklar altında aktarılmıştır. Araştırmalar sonucunda, atık ısı geri kazanım sistemi ile ısıtma veriminin %32,32 artarak tüketilen elektrik enerjisinin yaklaşık %30’nun geri kazanılabildiği hesaplanmıştır. Kojenerasyon sistemlerinin var olan yapıya entegresi ile gaz türbinlerinin elektrik dönüşüm verimliliğinin %30-40 seviyelerinden %80-90‘lara çıktığı görülmüştür. Yapılan denetimlerde yatırımın kendini 1,5–3 yıl gibi bir sürede amorti ettiği tespit edilmiştir. Karbon nötr hedefi doğrultusunda geliştirilen bir diğer yöntem olan karbon yakalama teknolojisi üzerine yapılan çalışmalarda, demirçelik gibi karbon yoğun sektörlerde yöntemin CO_2 salınımını %65’e varan oranlarda düşüreceği hesaplanmaktadır. Çalışmanın devamında, Türkiye’nin enerji görünümü, yürürlükte olan verimlilik politikaları ile güncel sanayi istatistikleri derlenerek, endüstrideki enerji verimliliğini artırmaya yönelik çalışmalar yürütecek akademi ve özel sektör çalışanlarına katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Sanayi sektörünün önemli bir tüketim kalemini oluşturduğu Türkiye’de, bu alanındaki en kapsamlı yasal düzenleme 2007 yılında yayınlanan 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve güncel versiyonu 2018’de paylaşılan ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemi Standardı’dır. Firmalara yapacakları temiz üretim teknolojileri uygulamalarının maliyetlerini yükseltmeyeceği gibi, aksine ekonomik açıdan da geri dönüşü kısa yatırımlar olduğunun aktarılması sanayi genelinde farkındalığı artıracaktır. Türkiye’deki sanayi sektörünün enerji tasarruf potansiyelinin en az %20 olduğu ve bunun yaklaşık %50'sinin küçük yatırım miktarları ile iki yıldan az sürede kendini amorti ederek gerçekleşebileceği tespit edilmiştir. Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’nün çalışmalarına göre, sanayi sektöründe atılacak doğru adımlar ile Türkiye’nin toplam birincil enerji talebinin %15 düşürülebileceği hesaplanmıştır.