ATMOSPHERIC BOUNDARY LAYER AND POLLUTION CHANGE AS A RESULT OF RİZE SEA BREEZE FORECAST

Abstract

Rize iline ait 2022 yılı saatlik verilerle deniz meltemi tahmini yapılarak sene bazında sınır tabaka yüksekliği değişimi, tahmin edilen günlerde oluşan sınır tabaka yüksekliği değerleri ile kirleticilerin deniz meltemi olayı boyunca aylık değişimi üzerine çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada R ve Ferret Programları ile deniz meltemi tahmini, atmosferik sınır tabaka yüksekliği – sıcaklık ve kirletici ilişkisi ortaya koyulurken; Hysplit Model kullanılarak kirleticinin dağılımı üzerine yoğunlaşılmıştır. Deniz meltemi tahmininde en fazla tahmin edilen ay Mayıs ayında 19 defa, en az ise Ekim ayında 1 defa deniz meltemi tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada Temmuz ve Ağustos aylarında deniz meltemi tespit edilememiştir. Rize ili hakim rüzgâr yönü güneydoğulu esmektedir kirleticilerin yayılma yönü de güneyli sonucuna ulaşılmıştır. 2022 yılında en çok yayılan kirleticinin NO2 olduğu, en az ise SO2; gün bazında en fazla deniz meltemi tespit edilen Mayıs ayında hakim kirletici NOx, en az yayılım gösteren kirletici ise PM10’dur. Atmosferik sınır tabaka yüksekliğinin sıcaklık ile doğru orantılı olduğu ve sıcaklık ortalamalarının en yüksek olduğu ay Ağustos ayında ve sınır tabaka yüksekliğinin de (960.6 m) Ağustos ayında olduğu, deniz meltemi tahmini yapılan ayda en yüksek sınır tabaka yüksekliği 18 Eylül ayında olduğu ve sıcaklığında diğer meltemli günlere göre daha fazladır. Kirleticilerin mevsimsel analizinde SO2 hariç diğer kirleticilerin güneydoğulu yönlerden aldığı tespit edilmiştir.